Giriş
Endüstriyel tasarım tescili, bir ürünün tümünün veya bir parçasının dış görünüş özelliklerinin yasal koruma altına alınmasını sağlayan kritik bir süreçtir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında yürütülen bu süreç, ürününüzün taklit edilmesini engeller ve size inhisari (tekel) haklar tanır. Başvuruların eksiksiz ve usulüne uygun yapılması, tescil sürecinin hızlı sonuçlanması ve hak kaybı yaşanmaması adına büyük önem taşır.
Günümüzde TÜRKPATENT (Türk Patent ve Marka Kurumu), fiziksel evrak kabulünü en aza indirmiş ve EPATS (Elektronik Patent Başvuru Sistemi) üzerinden dijital başvuruyu standart hale getirmiştir. Bu nedenle 'gerekli belgeler' kavramı artık fiziksel dosyalardan ziyade, sisteme yüklenecek dijital verileri ve görselleri ifade etmektedir. Başvuruda bulunacak kişi veya firmaların, sisteme giriş yapmadan önce tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını taşıdığından emin olması, görsel materyalleri ise kurumun belirlediği standartlarda hazırlaması gerekir.
Bu rehberde, 2026 yılı itibarıyla geçerli olan başvuru şartlarını, sisteme yüklenmesi gereken zorunlu bilgi ve belgeleri, görsel hazırlama kriterlerini ve ödeme süreçlerini detaylarıyla bulabilirsiniz. Aşağıdaki bölümlerde yer alan kontrol listeleri ve işlem adımları, bireysel veya kurumsal başvurularınızda hata riskini minimize etmek için hazırlanmıştır.
Başvuru Yöntemi ve EPATS Sistemi
Tasarım tescil başvuruları, TÜRKPATENT'in çevrimiçi sistemi olan EPATS üzerinden e-Devlet şifresi, mobil imza veya elektronik imza ile gerçekleştirilir. Fiziksel olarak elden veya posta yoluyla başvuru yapılması istisnai durumlar dışında tercih edilmemekte ve elektronik başvurulara göre daha yüksek ücretlendirilmektedir. Bu nedenle, hazırlamanız gereken tüm belgelerin dijital formatta (PDF, JPEG) bilgisayarınızda hazır bulunması şarttır.
Başvuru sahibi gerçek kişi ise kendi e-Devlet şifresiyle, tüzel kişi (şirket) ise yetkili kişinin e-Devlet şifresiyle sisteme giriş yapar. Eğer bir marka/patent vekili ile çalışılıyorsa, vekil kendi sistemi üzerinden müvekkili adına işlem başlatır.
Kimlik ve İletişim Bilgileri
Başvuru aşamasında ilk olarak başvuru sahibinin kimlik bilgileri doğrulanır. Gerçek kişiler için T.C. Kimlik Numarası, Ad-Soyad ve yerleşim yeri adresi sisteme otomatik olarak çekilir veya manuel girilir. İletişim için aktif bir e-posta adresi ve cep telefonu numarası zorunludur; zira kurum tüm tebligatları elektronik ortamda yapar.
Tüzel kişi başvurularında ise Vergi Numarası, Ticaret Unvanı ve şirket merkezi adresi gereklidir. Başvuru sahibi ile tasarımı yapan kişi (tasarımcı) farklı ise, tasarımcının da Ad-Soyad ve adres bilgileri beyan edilmelidir. Tasarımcı isminin belirtilmesi, tasarımcının manevi hakları açısından yasal bir zorunluluktur.
Tasarım Görselleri ve Teknik Standartlar
Başvurunun en kritik parçası, koruma talep edilen ürünün görünümünü yansıtan görsellerdir. Bu görseller fotoğraf, teknik çizim veya bilgisayar destekli tasarım (render) olabilir. Görsellerin kalitesi, korumanın kapsamını doğrudan belirler. Bulanık, karanlık veya ürünün detaylarını göstermeyen görseller, başvurunun şekli eksiklik nedeniyle reddedilmesine veya sürecin uzamasına neden olur.
TÜRKPATENT standartlarına göre görseller JPEG formatında, en az 300 DPI çözünürlükte ve en az 8x8 cm boyutunda olmalıdır. Görsellerde ürünün arka planı sade (tercihen beyaz veya nötr) olmalı, ürün dışında başka nesneler, gölgeler veya dikkat dağıtıcı unsurlar bulunmamalıdır. Ürünün farklı açılardan (ön, arka, yan, üst, alt, perspektif) görünümleri ayrı ayrı sisteme yüklenmelidir.
Görsel Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Her bir tasarım için birden fazla görünüm yüklenebilir (örneğin 7 farklı açı). Ancak her görünüm, aynı ürüne ait olmalıdır. Farklı ürün varyasyonları (örneğin farklı renkler) tek bir tasarım altında değil, 'çoklu başvuru' kapsamında ayrı tasarımlar olarak eklenmelidir.
Kısmi Koruma Talebi
Eğer ürünün sadece bir parçasının (örneğin bir çantanın sadece sapının) korunması isteniyorsa, korunması istenmeyen kısımlar kesik çizgilerle veya şeffaflaştırılarak belirtilmeli, görsel anlatım buna uygun hazırlanmalıdır.
Tarifname (İsteğe Bağlı)
Tarifname, tasarımın görsel özelliklerini sözlü olarak anlatan bir metindir. Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre tarifname sunulması zorunlu değildir ve koruma kapsamını tek başına belirlemez. Ancak tasarımın karakteristik özelliklerini vurgulamak ve görselde tam anlaşılmayan detayları (örneğin doku, malzeme hissi veya hareketli parçalar) açıklamak için kullanılması önerilir.
Tarifname yazılırken teknik işlevden ziyade görsel özelliklere odaklanılmalıdır. Örneğin, 'Bu sandalye çok sağlamdır' yerine 'Sandalyenin sırt kısmı kavisli bir forma sahip olup, yüzeyinde dikey çizgili doku bulunmaktadır' gibi ifadeler kullanılmalıdır.
Rüçhan Hakkı ve Ek Belgeler
Eğer başvurunuz, daha önce Dünya Ticaret Örgütü veya Paris Sözleşmesi'ne üye başka bir ülkede yaptığınız bir başvuruya dayanıyorsa veya tasarımınızı bir sergide teşhir ettiyseniz, 'Rüçhan Hakkı' talep edebilirsiniz. Bu durumda, rüçhan hakkı belgesinin aslı veya onaylı örneğinin başvuru tarihinden itibaren 3 ay içinde kuruma sunulması gerekir.
Benzer şekilde, eğer başvuruyu bir vekil aracılığıyla yapıyorsanız, vekaletname bilgileri beyan edilir. Ancak noter onaylı vekaletname sunulması kural olarak zorunlu değildir; vekilin beyanı esas alınır.
Başvuru Türlerine Göre Gereksinimler
Başvuru sahibi türüne göre hazırlık süreci küçük farklılıklar gösterebilir. Aşağıdaki tabloda gerçek ve tüzel kişiler arasındaki temel farklar özetlenmiştir.
| Gereksinim | Gerçek Kişi (Şahıs) | Tüzel Kişi (Şirket) |
|---|---|---|
| Giriş Yöntemi | Kişisel e-Devlet Şifresi | Yetkili Kişi e-Devlet Şifresi |
| Kimlik Bilgisi | T.C. Kimlik No | Vergi No ve Ticaret Unvanı |
| Tasarımcı Beyanı | Kendi ise 'Tasarımcı benim' seçeneği | Çalışan veya dış tasarımcı bilgisi |
| İmza Yetkisi | Kendisi | İmza Sirkülerindeki Yetkili |
Başvuru Ücretleri ve Ödeme
Başvuru işlemi, yasal harçların ödenmesiyle tamamlanır. 2026 yılı itibarıyla TÜRKPATENT, ücretleri her yıl başında güncellemektedir. Başvuru ücreti, tasarım sayısına (tekli veya çoklu), yayın erteleme talebine ve rüçhan hakkı talebine göre değişir. Ödeme, başvuru sırasında kredi kartı ile veya verilen tahakkuk numarası ile anlaşmalı bankalar (kamu bankaları) üzerinden yapılabilir.
Çoklu başvurularda (birden fazla tasarımın tek dosyada sunulması), ilk tasarım için tam ücret, sonraki her bir ek tasarım için indirimli ücret uygulanır. Bu yöntem, maliyet avantajı sağladığı için benzer tasarımların (örneğin bir mobilya setinin parçaları) toplu başvurulması tavsiye edilir.
Tasarım Tescili Hazırlık Kontrol Listesi
Başvuru işlemine başlamadan önce aşağıdaki hazırlık listesini ve örnek şablon metnini kullanarak eksiklerinizi tamamlayabilirsiniz. Bu belge resmi bir başvuru formu değildir; sisteme veri girişi yaparken yanınızda bulundurmanız gereken bilgileri derleyen bir çalışma kağıdıdır.
EPATS başvurusu öncesi hazırlamanız gereken bilgileri içeren çalışma kağıdı.
Sık Yapılan Hatalar ve Riskler
En sık karşılaşılan hata, tasarımın 'yenilik' özelliğini kaybetmiş olmasıdır. Tasarımınız, başvuru tarihinden önce (veya 12 aylık hoşgörü süresi dışında) kamuya sunulmuşsa, tescil edilse bile ileride hükümsüz kılınabilir. Sosyal medyada paylaşım yapmak bile 'kamuya sunum' sayılır.
Diğer bir hata ise görsel kalitesidir. Arka planda masa örtüsü, cetvel, el veya başka cisimlerin göründüğü fotoğraflar şekli incelemede reddedilebilir. Ayrıca, ürünün teknik fonksiyonunu (örneğin bir vida dişlisinin sadece işlevsel yapısı) korumaya çalışan başvurular da reddedilme riski taşır.
İlgili Rehberler
Rehber
KOSGEB Hibe Başvurusu Rehberi (2026) – İş Kurma ve Geliştirme
KOSGEB, Türkiye'de yeni iş kurmak isteyen girişimcilerin ve mevcut işletmesini büyütmek isteyen KOBİ'lerin en önemli finansal destekçisidir. 2026 yılı itibarıyla güncellenen destek paketleri, özellikle 'İş Kurma Desteği' ve 'İş Geliştirme Desteği' adı altında iki ana kolda toplanmıştır. Geçmiş yıllardaki geleneksel ve ileri girişimci ayrımları, bu yeni program başlıkları altında daha hedef odaklı bir yapıya kavuşm...
Rehberler · Başvuru
Rehber
2026 Kahvehane Açma Rehberi: Ruhsat Şartları ve Belgeler
Türkiye’de kahvehane ve kıraathane kültürü, sosyal hayatın vazgeçilmez bir parçasıdır. Ancak ticari bir işletme olarak kahvehane açmak, sıradan bir dükkan açmaktan çok daha kapsamlı yasal prosedürlere tabidir. Mevzuatta 'Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yeri' statüsünde değerlendirilen bu işletmeler, genel güvenlik ve asayiş açısından Emniyet veya Jandarma birimlerinin sıkı denetimi altındadır. Bu nedenle ruhsat sü...
Rehberler · Başvuru
Rehber
Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Başvuru Rehberi (2026)
Türkiye'de ticari faaliyet göstermek isteyen her işletmenin, faaliyete başlamadan önce ilgili yerel yönetimden yasal izin alması zorunludur. Halk arasında kısaca 'belediye ruhsatı' olarak bilinen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı, bir işletmenin imar, çevre, sağlık ve yangın güvenliği gibi temel kriterlere uygun olduğunu belgeleyen resmi bir izin senedidir. Bu belgenin temini, sadece bürokratik bir zorunluluk değil,...
Rehberler · Başvuru
Yer Tutucu Alanlar
| Alan | Açıklama |
|---|---|
[AD SOYAD] |
Başvuru sahibi gerçek kişinin tam adı. |
[TC KIMLIK NO] |
Başvuru sahibinin 11 haneli T.C. Kimlik Numarası. |
[ADRES] |
Başvuru sahibinin MERNİS'te kayıtlı veya güncel adresi. |
[TELEFON] |
İletişim için geçerli cep telefonu numarası. |
[EPOSTA] |
Tebligat ve bilgilendirme için kullanılacak e-posta. |
[SIRKET UNVANI] |
Tüzel kişi başvurularında tam ticaret unvanı. |
[VERGI DAIRESI] |
Şirketin bağlı olduğu vergi dairesi. |
[VERGI NO] |
Şirketin vergi kimlik numarası. |
[SIRKET ADRESI] |
Şirketin resmi merkezi adresi. |
[YETKILI AD SOYAD] |
Şirket adına işlem yapmaya yetkili kişinin adı. |
[TASARIMCI AD SOYAD] |
Tasarımı oluşturan kişinin adı (Başvuru sahibinden farklıysa). |
[TASARIMCI ADRES] |
Tasarımcının ikamet adresi. |
[URUN ADI] |
Tasarımın uygulanacağı ürünün genel adı. |
[LOCARNO KODU] |
Uluslararası tasarım sınıflandırma kodu (Opsiyonel). |
[DOSYA ADI 1] |
Bilgisayarınızda kayıtlı görsel dosyasının adı. |
[DOSYA ADI 2] |
Bilgisayarınızda kayıtlı görsel dosyasının adı. |
[DOSYA ADI 3] |
Bilgisayarınızda kayıtlı görsel dosyasının adı. |
[DOSYA ADI 4] |
Bilgisayarınızda kayıtlı görsel dosyasının adı. |
[DOSYA ADI 5] |
Bilgisayarınızda kayıtlı görsel dosyasının adı. |
[DOSYA ADI 6] |
Bilgisayarınızda kayıtlı görsel dosyasının adı. |
[DOSYA ADI 7] |
Bilgisayarınızda kayıtlı görsel dosyasının adı. |
[DETAY] |
Tarifnamede vurgulanacak özel tasarım detayı. |
[RENK/DOKU] |
Ürünün ayırt edici renk veya doku özelliği. |
[TARIFNAME METNI] |
Tasarımı anlatan detaylı açıklama metni. |
[TARIH] |
İşlem veya rüçhan tarihi. |
[RUCHAN NO] |
Varsa önceki başvuruya ait kayıt numarası. |
Sık Sorulan Sorular
Resmi Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel koşullar ve işlem detayları için aşağıdaki resmi kurum sayfalarını kontrol edin.
Son güncelleme: 2026-01-22