Giriş
Kira sözleşmeleri, mülk sahibi ve kiracı arasında karşılıklı güvene dayalı uzun vadeli hukuki ilişkilerdir. Ancak değişen ekonomik koşullar, yüksek enflasyon veya kiracının ödeme gücünde meydana gelen beklenmedik azalmalar, mevcut kira bedelinin veya talep edilen artış oranının ödenmesini imkânsız hale getirebilir. Türk Borçlar Kanunu, kiracıları fahiş artışlara karşı koruyan düzenlemeler içerdiği gibi, 'aşırı ifa güçlüğü' gibi olağanüstü durumlarda kira bedelinin yeni koşullara uyarlanmasını talep etme hakkı da tanımaktadır.
2026 yılı itibarıyla konut ve işyeri kiralarında yasal artış sınırı, TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık ortalama Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranıdır. Mülk sahibinin bu oranın üzerinde bir artış talep etmesi hukuken geçerli değildir. Öte yandan, yasal sınırın altında kalmakla birlikte, kiracının ekonomik durumundaki bozulmalar nedeniyle mevcut kiranın indirilmesi veya artış oranında iskonto yapılması da talep edilebilir. Bu rehberde sunulan dilekçe örneği, yasal yollara (arabuluculuk veya dava) başvurmadan önce ev sahibi ile uzlaşma sağlamak, durumu yazılı olarak kayıt altına almak ve iyi niyetli bir çözüm aramak amacıyla hazırlanmıştır.
Kira Artış Oranlarının Yasal Çerçevesi (2026)
Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi gereğince, kira sözleşmelerinin yenilenme dönemlerinde uygulanacak artış oranı, bir önceki kira yılında geçerli olan Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) on iki aylık ortalamasını geçemez. Geçmiş yıllarda uygulanan sabit yüzde 25 sınırı sona ermiş olup, güncel artış tavanı tamamen enflasyon verilerine endekslenmiştir. Bu oran, ev sahibi için uygulanabilecek en yüksek sınır olup, taraflar anlaşarak bu oranın altında bir artış belirleyebilirler.
| Durum | Uygulanacak Kural | Hukuki Dayanak |
|---|---|---|
| Sözleşmede Artış Maddesi Var | Sözleşmedeki oran uygulanır (TÜFE 12 aylık ortalamayı geçemez). | TBK Madde 344/1 |
| Sözleşmede Artış Maddesi Yok | Taraflar anlaşamazsa hakim belirler (TÜFE sınır). | TBK Madde 344/2 |
| 5 Yılı Dolduran Sözleşmeler | Kira tespit davası ile emsal rayiç bedele göre belirlenir. | TBK Madde 344/3 |
Kira İndirimi veya Uyarlama Talebinin Şartları
Kiracının, sözleşme süresi devam ederken kira bedelinde indirim talep etmesi, hukukumuzda 'Sözleşmenin Değişen Şartlara Uyarlanması' (TBK Madde 138) kapsamında değerlendirilir. Bu maddenin işletilebilmesi için sözleşmenin yapıldığı sırada öngörülemeyen olağanüstü bir durumun ortaya çıkması ve bu durumun kiracının borcunu ödemesini aşırı derecede güçleştirmesi gerekir.
Ekonomik krizler, devalüasyon, pandemi gibi mücbir sebepler veya kiracının işlerinin beklenmedik şekilde bozulması bu kapsamda değerlendirilebilir. Ancak kiracı, sadece 'kiram çok arttı' diyerek değil, somut verilerle ödeme güçlüğünü ispatlayarak indirim talep etmelidir. Hazırlanan dilekçe, bu talebin ev sahibine ilk iletimi niteliğindedir.
Dilekçenin Hazırlanma Zamanı ve İletim Yöntemi
Kira artış oranında indirim veya muafiyet talep eden dilekçenin, yeni kira dönemi başlamadan en az 1 ay önce mülk sahibine ulaştırılması, müzakere payı bırakmak açısından önemlidir. Eğer sözleşme yenilenmiş ve yeni dönem başlamışsa, talep yine de iletilebilir ancak ev sahibinin kabul etme olasılığı veya hukuki zorunluluğu azalabilir.
İletişimin yazılı olması ispat açısından kritiktir. Dilekçe, iadeli taahhütlü posta, noter ihtarnamesi veya Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) yoluyla gönderilebilir. WhatsApp veya e-posta yoluyla yapılan bildirimler de delil başlangıcı sayılsa da, resmi kanallar her zaman daha güvenilirdir.
Dilekçe İçeriğinde Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar
Etkili bir indirim talep dilekçesinde, kiralanan mülkün açık adresi, kiracının ve mülk sahibinin kimlik bilgileri mutlaka yer almalıdır. Mevcut kira bedeli, sözleşme tarihi ve talep edilen yeni kira bedeli (veya artış oranı) net rakamlarla ifade edilmelidir.
En önemli kısım gerekçe bölümüdür. Kiracı, neden indirim talep ettiğini (işten çıkarılma, ciro düşüklüğü, enflasyonun geliri eritmesi, vb.) samimi ve saygılı bir dille anlatmalıdır. Varsa bu durumu destekleyen belgelerin (bordro, bilanço vb.) dilekçe ekinde sunulacağı belirtilebilir.
Arabuluculuk ve Dava Süreci Öncesi Son Adım
2023 yılından itibaren kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu hale gelmiştir (Dava Şartı Arabuluculuk). Bu nedenle, hazırladığınız dilekçe ile ev sahibinizle anlaşamazsanız, doğrudan mahkemeye gidemezsiniz; önce Adliye'deki Arabuluculuk Bürosu'na başvurmanız gerekir.
Bu dilekçe, arabuluculuk aşamasında 'iyi niyetli olduğunuzu' ve 'uzlaşma aradığınızı' gösteren önemli bir belgedir. Ev sahibi talebinizi reddederse, arabuluculuk görüşmelerinde bu yazılı talebinizi referans gösterebilirsiniz. Uzlaşma sağlanamazsa Sulh Hukuk Mahkemesi'nde 'Kira Uyarlama' veya 'Kira Tespit' davası açılabilir.
Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kiracıların en sık yaptığı hata, ev sahibinin onayı olmadan kirayı eksik yatırmaktır. Dilekçe göndermiş olmanız, size kirayı eksik ödeme hakkı vermez. Ev sahibi ile yazılı bir mutabakat (Ek Protokol) yapmadan kiranı kendi belirlediğiniz oranda yatırırsanız, 'eksik ödeme' nedeniyle tahliye riskiyle karşılaşabilirsiniz.
Bir diğer hata ise tehditkâr veya agresif bir üslup kullanmaktır. Unutmayın ki sözleşme süresi 5 yılın altındaysa ve olağanüstü bir durum (TBK 138) yoksa, ev sahibi yasal TÜFE oranının altındaki bir artışı kabul etmek zorunda değildir. Bu süreç bir ricacı olma ve pazarlık sürecidir.
Kısmi Ödeme Riski
İndirim talebiniz kabul edilmeden, eski kiradan veya kendi belirlediğiniz tutardan ödeme yapmayınız. Fark tutarı birikerek temerrüt oluşmasına ve tahliye davasına sebep olabilir.
Sözlü Anlaşmaların Geçersizliği
Ev sahibi telefonda indirimi kabul etse bile, bunu mutlaka yazılı hale (WhatsApp onayı, e-posta veya imzalı kağıt) getirin. İleride 'ben öyle demedim' denilmesi durumunda ispat yükü kiracıdadır.
Konut ve İşyeri Kiraları Arasındaki Farklar
Konut kiralarında kiracının barınma ihtiyacı ön planda olduğu için hakimler 'hakkaniyet' indirimini daha geniş yorumlayabilir. Ancak işyeri kiralarında kiracının 'basiretli tacir' gibi davranması beklendiğinden, ekonomik dalgalanmalara karşı daha hazırlıklı olması varsayılır.
İşyeri kira indirim taleplerinde, ciro kaybı, sektörel daralma veya işyerinin bulunduğu bölgedeki ticari hareketliliğin azalması gibi ticari gerekçeler öne sürülmelidir. Konutlarda ise hane halkı gelirindeki düşüş ve geçim endeksi temel alınır.
İndirim Talebi Kabul Edilmezse Ne Yapılmalı?
Ev sahibi dilekçenize olumsuz yanıt verirse veya hiç yanıt vermezse, yasal artış oranını (TÜFE 12 aylık ortalama) uygulayarak kirayı ödemeye devam etmelisiniz. Eğer bu tutarı ödemek sizin için imkânsız hale geldiyse ('çekilmezlik' şartı), bir avukat aracılığıyla Sulh Hukuk Mahkemesi'nde 'Kira Uyarlama Davası' açma şartlarını değerlendirmelisiniz.
Dava süreci uzun ve masraflı olabileceği için, arabuluculuk aşamasında ev sahibine kademeli artış veya geçici süreli indirim gibi alternatif teklifler sunmak çözüm sağlayabilir.
Örnek Dilekçe Metni ve Şablon
Aşağıdaki indirilebilir şablon, genel bir indirim ve uzlaşma talebi içermektedir. Köşeli parantez içindeki alanları kendi durumunuza göre doldurarak çıktısını alabilir veya dijital ortamda düzenleyebilirsiniz.
Word uyumlu (.txt) şablonu indirip düzenleyebilirsiniz.
İlgili Rehberler
Rehber
Kira Artış Oranı Hesaplama ve Uygulama Rehberi (2026 Güncel)
Kira hukuku, mülk sahipleri ve kiracılar arasındaki mali ilişkileri düzenleyen ve her yıl açıklanan ekonomik verilere göre güncellenen dinamik bir yapıya sahiptir. Özellikle 2022 ve 2024 yılları arasında uygulanan geçici yüzde 25'lik sabit artış sınırının sona ermesiyle birlikte, 2026 yılında kira artış hesaplamaları yeniden enflasyon verilerine endekslenmiş durumdadır. Bu süreçte hem kiracıların hem de mülk sahip...
Rehberler · Emlak
Rehber
Kira Depozitosu İadesi Rehberi ve Yasal Süreç (2026 Güncel)
Kira sözleşmeleri sona erdiğinde kiracılar ile mülk sahipleri arasında en sık yaşanan anlaşmazlıkların başında 'güvence bedeli' yani depozito iadesi gelmektedir. Türk Borçlar Kanunu (TBK) kapsamında kiracının, kiraladığı mülkü sözleşmeye uygun şekilde kullanması ve teslim etmesi durumunda, ödemiş olduğu depozitoyu geri alma hakkı yasalarla korunmuştur. Ancak uygulamada, banka hesabına yatırılmayan depozitolar, hak...
Rehberler · Emlak
Rehber
Kira Devir Süreci Rehberi (Konut ve İşyeri – 2026 Güncel)
Kira devri, mevcut bir kiracının kira sözleşmesinden doğan kullanım hakkını ve borçlarını üçüncü bir kişiye devretmesi işlemidir. Türkiye'de özellikle işyeri kiralamalarında sıklıkla başvurulan bu yöntem, konut kiralarında da belirli şartlar altında uygulanabilmektedir. Süreç, sadece anahtarların el değiştirmesinden ibaret olmayıp, hukuki ve mali açıdan ciddi sorumluluklar barındırır. Türk Borçlar Kanunu'nun 323....
Rehberler · Emlak
Yer Tutucu Alanlar
| Alan | Açıklama |
|---|---|
[EV SAHIBI ADI SOYADI] |
Mülk sahibinin (kiralayanın) tam adı ve soyadı. |
[TARIH] |
Dilekçenin yazıldığı veya gönderildiği tarih. |
[ADRES] |
Kiralanan konut veya işyerinin açık adresi. |
[SOZLESME TARIHI] |
Kira sözleşmesinin başlangıç tarihi. |
[YASAL ORAN] |
O ay için açıklanan TÜFE 12 aylık ortalama oranı veya talep edilen oran. |
[TALEP EDILEN ORAN] |
Kiracının ödeyebileceği makul artış yüzdesi. |
[TALEP EDILEN TUTAR] |
Kiracının ödemeyi teklif ettiği net aylık kira tutarı. |
[AD SOYAD] |
Dilekçeyi yazan kiracının adı ve soyadı. |
[TC KIMLIK NO] |
Kiracının TC Kimlik Numarası. |
[TELEFON NUMARASI] |
Kiracının iletişim numarası. |
[IMZA] |
Kiracının ıslak imzası. |
Sık Sorulan Sorular
Resmi Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel koşullar ve işlem detayları için aşağıdaki resmi kurum sayfalarını kontrol edin.
Son güncelleme: 2026-01-22