Giriş
Demirbaş tespit tutanağı, bir gayrimenkulün kiralanması sürecinde mülk ile birlikte kiracının kullanımına sunulan eşyaların, tesisatların ve sabit donanımların durumunu kayıt altına alan hukuki bir belgedir. Kira sözleşmesinin ayrılmaz bir parçası olan bu belge, genellikle anahtarların teslim edildiği an düzenlenir. Türk Borçlar Kanunu kapsamında kiracı, kiralananı ne durumda teslim aldıysa, sözleşme bitiminde -olağan yıpranmalar hariç- aynı şekilde geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğün sağlıklı bir şekilde takip edilebilmesi için evin teslim anındaki boya durumu, kombi çalışırlığı, kapı kilitleri, bataryalar ve varsa mobilyaların mevcut kusurları detaylıca not edilmelidir.
Hem kiracı hem de mülk sahibi için kritik bir koruma kalkanı görevi gören bu tutanak, özellikle tahliye sürecinde depozito iadesi konusunda yaşanan anlaşmazlıkların önüne geçer. Tutanak tutulmadığı takdirde, yasa gereği kiralananın kusursuz ve tam olarak teslim edildiği karinesi oluşabilir; bu da kiracı için taşınma öncesi var olan hasarların kendisine mal edilmesi riskini doğurur. 2026 yılı güncel mevzuat ve uygulamalarına uygun olarak hazırlanan bu rehberde, demirbaş tespit tutanağının nasıl doldurulacağını, dikkat edilmesi gereken hukuki noktaları ve indirilebilir örnek şablonu bulabilirsiniz.
Demirbaş Tespit Tutanağının Hukuki Niteliği ve Önemi
Demirbaş tespit tutanağı, Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca ispat aracı niteliği taşır. Kiracı, kiralananı teslim aldığı andaki durumuyla geri vermekle yükümlü olduğundan, teslim anındaki durumun yazılı olarak saptanması şarttır. Sözleşme başlangıcında var olan bir kırık, çizik veya bozukluk bu tutanağa işlenmezse, kiracı çıkarken bu hasarı kendisinin yapmadığını ispatlamakta zorlanabilir.
Mülk sahibi açısından ise, teslim edilen sağlam eşyaların veya yeni boyanmış duvarların durumunu kanıtlamanın tek yolu bu belgedir. Tutanak, tarafların ıslak imzalarını taşıdığı andan itibaren, aksi ispat edilene kadar geçerli bir delil olarak mahkemelerde ve icra dairelerinde kullanılabilir. Özellikle 'olağan kullanım' ile 'kötü kullanım' (hor kullanma) arasındaki sınırın belirlenmesinde, başlangıçtaki durum tespiti hayati önem taşır.
Tutanakta Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar
Geçerli ve işlevsel bir demirbaş tespit tutanağında, genel ifadelerden ziyade spesifik detaylar yer almalıdır. Belgenin başında mutlaka kiralanan taşınmazın açık adresi, kiracının ve kiralayanın (mülk sahibinin) kimlik bilgileri bulunmalıdır. Tarih kısmı, anahtar tesliminin yapıldığı gün ve saat ile uyumlu olmalıdır; zira sorumluluğun başladığı an bu tarihtir.
Listelenecek öğeler sadece mobilyalarla sınırlı değildir. Kombi markası ve modeli, elektrik, su ve doğalgaz sayaçlarının son endeksleri, mevcut anahtar sayısı (apartman, daire, posta kutusu), duvar boyasının durumu (yeni boyalı, kirli, delik var vb.), zemin parkelerin durumu ve pencerelerin açılıp kapanma mekanizmaları gibi teknik detaylar da mutlaka yazılmalıdır.
Eşyalı ve Eşyasız Kiralama Farklılıkları
Genel bir yanılgı olarak, sadece eşyalı daireler için demirbaş listesi hazırlanması gerektiği düşünülür. Oysa boş daire kiralamalarında da kombi, radyatörler, banyo vitrifiyeleri, mutfak dolapları, ankastre setler, kapı kolları ve panjurlar birer demirbaştır. Bu nedenle 'boş daire' tesliminde dahi, sabit donanımların çalışır durumda olup olmadığı tek tek kontrol edilmelidir.
Eşyalı kiralamalarda ise liste daha kapsamlı hale gelir. Beyaz eşyaların marka ve modellerinin yanı sıra, koltuklardaki sigara yanığı, masadaki çizikler veya halıdaki lekeler gibi mevcut kusurlar not edilmelidir. Elektronik cihazların teslim anında çalışıp çalışmadığı denenmeli ve tutanağa 'çalışır vaziyette teslim edildi' ibaresi eklenmelidir.
Kiracı ve Ev Sahibi Açısından Risk Analizi
Tutanağın eksik veya hatalı düzenlenmesi her iki taraf için de mali riskler doğurur. Kiracı açısından en büyük risk, giriş anında var olan bir hasarın (örneğin çatlak bir lavabo veya çalışmayan bir aspiratör) tutanağa yazılmamasıdır. Tahliye sırasında ev sahibi bu hasarın giderilmesini talep edebilir ve depozitodan kesinti yapabilir.
Ev sahibi açısından risk ise, eşyaların durumunun 'yeni' veya 'hasarsız' olarak açıkça belirtilmemesidir. Eğer bir koltuğun durumu belirtilmemişse, kiracı çıkarken koltuğu yırtık teslim ettiğinde 'girdiğimde de böyleydi' savunmasını yapabilir. Bu tür senaryolarda ispat yükü genellikle iddia eden taraftadır; yazılı belge ise bu yükü hafifletir.
| Durum | Kiracı İçin Risk | Ev Sahibi İçin Risk |
|---|---|---|
| Tutanak Tutulmaması | Eski hasarların üzerine kalması, depozito yanması. | Eşya hasarını ispatlayamama, tazminat alamama. |
| Eksik Tanımlama (Ör: 'Kombi') | Kombinin bozuk olduğunun ispatlanamaması. | Parça değişimi veya model düşürülmesini fark edememe. |
| Fotoğraf Eklenmemesi | Görsel hasar boyutunun (çizik/kırık) tartışılamaması. | Eşyanın orijinal durumunun kanıtlanamaması. |
Sık Yapılan Hatalar ve Çözüm Önerileri
En sık yapılan hata, tutanağın 'Sözleşme Eki' olarak belirtilmemesi ve ayrı bir tarih atılmamasıdır. Tutanak, kira sözleşmesiyle organik bağ içinde olmalı ancak fiili teslim tarihini taşımalıdır. Ayrıca, 'Ev tam ve eksiksiz teslim alınmıştır' gibi yuvarlak ifadeler kullanmak yerine, kusurların açıkça yazılması gerekir.
Bir diğer hata ise sayaç endekslerinin yazılmamasıdır. Aboneliklerin kiracı üzerine alınması sürecinde, geçmiş borçların kime ait olduğunun tespiti için elektrik, su ve doğalgaz sayaçlarının üzerindeki rakamlar tutanağa mutlaka işlenmelidir. Ayrıca, teslim edilen anahtar sayısının belirtilmemesi, tahliye sonrasında güvenlik ve kilit değişimi masrafı tartışmalarına yol açabilir.
Fotoğraflı Tespitin Önemi
Mümkünse, tutanak hazırlandığı sırada evin genel durumunu ve varsa hasarlı bölgeleri gösteren fotoğraflar çekilmelidir. Bu fotoğrafların dijital tarih damgası taşıması veya tarafların birbirine e-posta/WhatsApp yoluyla o an göndermesi, delil niteliğini güçlendirir.
Marka ve Seri No Kaydı
Özellikle beyaz eşya ve kombi gibi değerli demirbaşlarda, sadece 'Çamaşır Makinesi' yazmak yerine 'X Marka, Y Model, Seri No: ...' şeklinde kayıt düşmek, eşyanın değiştirilmesi veya parça çalınması riskini ortadan kaldırır.
Uyuşmazlık Durumunda İzlenecek Yollar
Tahliye sırasında demirbaşlarda hasar tespit edilirse ve taraflar anlaşamazsa, öncelikle tutanak esas alınır. Eğer hasar 'olağan kullanım' (normal yıpranma) sınırlarını aşıyorsa, ev sahibi depozitodan kesinti yapma hakkına sahip olabilir. Ancak bu durumun tespiti bazen uzman görüşü gerektirebilir.
Anlaşmazlık büyürse ve konu yargıya taşınırsa, Sulh Hukuk Mahkemeleri görevli olur. Bu aşamada, başlangıçta imzalanan demirbaş tespit tutanağı, mahkemenin başvuracağı birincil delildir. Tutanak yoksa, tanık beyanları ve yemin gibi ikincil deliller devreye girer ki bu da sürecin öngörülebilirliğini azaltır.
Örnek Belge ve Şablonun Kullanımı
Aşağıda yer alan bağlantıdan indirebileceğiniz Word formatındaki şablon, hem eşyalı hem de eşyasız daireler için uyarlanabilir yapıdadır. Şablonu indirdikten sonra parantez içindeki alanları kendi durumunuza göre doldurabilir, gereksiz satırları silebilirsiniz. Belgeyi iki nüsha olarak hazırlayıp, her sayfasını paraflayarak son sayfayı imzalamanız önerilir.
Word (.docx) formatında, düzenlenebilir ve yazdırılabilir şablon.
Adım Adım Demirbaş Tespit Tutanağı Doldurma Rehberi
Belgeyi doldururken ilk olarak gayrimenkulün adres bilgilerini ve sözleşme tarihini en üste yazın. Kiracı ve kiraya veren bölümlerine, kira sözleşmesinde yer alan kimlik bilgilerini birebir aktarın. Bu, belgenin sözleşmeyle hukuki bağını kurar.
Liste bölümüne geçtiğinizde, evin girişinden başlayarak oda oda ilerleyin. Antre, salon, mutfak, banyo ve yatak odalarındaki sabitleri sırasıyla yazın. Her kalemin karşısına 'Adet', 'Marka/Model' ve 'Mevcut Durum' bilgilerini girin. Varsa mevcut hasarları (örneğin: 'Sol alt köşede 2 cm çizik var') notlar bölümüne ekleyin. Sayaç endekslerini okuyarak ilgili kutucuklara güncel rakamları yazın. Son olarak, teslim edilen anahtar sayısını (daire, apartman, varsa garaj kumandası) belirtin ve her iki tarafın da (varsa kefilin de) imzalamasını sağlayın.
İlgili Rehberler
Rehber
2026 Tapu Harcı Hesaplama Rehberi ve Güncel Oranlar
Gayrimenkul alım satım işlemlerinin en önemli maliyet kalemlerinden biri olan tapu harcı, taşınmazın devir işlemleri sırasında devlete ödenen yasal bir bedeldir. 2026 yılı itibarıyla güncellenen döner sermaye bedelleri ve mevcut harç oranları, konut, arsa veya işyeri satın alacak vatandaşların bütçe planlamasında kritik bir rol oynamaktadır. Tapu harcı, yasal olarak hem alıcıdan hem de satıcıdan tahsil edilmesi ge...
Rehberler · Emlak
Rehber
Kira Artış Oranı Hesaplama ve Uygulama Rehberi (2026 Güncel)
Kira hukuku, mülk sahipleri ve kiracılar arasındaki mali ilişkileri düzenleyen ve her yıl açıklanan ekonomik verilere göre güncellenen dinamik bir yapıya sahiptir. Özellikle 2022 ve 2024 yılları arasında uygulanan geçici yüzde 25'lik sabit artış sınırının sona ermesiyle birlikte, 2026 yılında kira artış hesaplamaları yeniden enflasyon verilerine endekslenmiş durumdadır. Bu süreçte hem kiracıların hem de mülk sahip...
Rehberler · Emlak
Rehber
Kira Depozitosu İadesi Rehberi ve Yasal Süreç (2026 Güncel)
Kira sözleşmeleri sona erdiğinde kiracılar ile mülk sahipleri arasında en sık yaşanan anlaşmazlıkların başında 'güvence bedeli' yani depozito iadesi gelmektedir. Türk Borçlar Kanunu (TBK) kapsamında kiracının, kiraladığı mülkü sözleşmeye uygun şekilde kullanması ve teslim etmesi durumunda, ödemiş olduğu depozitoyu geri alma hakkı yasalarla korunmuştur. Ancak uygulamada, banka hesabına yatırılmayan depozitolar, hak...
Rehberler · Emlak
Yer Tutucu Alanlar
| Alan | Açıklama |
|---|---|
[ADRES] |
Kiralanan taşınmazın tam açık adresi. |
[SOZLESME TARIHI] |
Ana kira sözleşmesinin yapıldığı tarih. |
[TESLIM TARIHI] |
Anahtarların fiilen teslim edildiği ve tutanağın tutulduğu tarih. |
[EV SAHIBI AD SOYAD] |
Mülk sahibinin adı ve soyadı. |
[EV SAHIBI TC] |
Mülk sahibinin T.C. Kimlik numarası. |
[KIRACI AD SOYAD] |
Kiracının adı ve soyadı. |
[KIRACI TC] |
Kiracının T.C. Kimlik numarası. |
[ELEKTRIK ENDEKS] |
Teslim anındaki elektrik sayacı üzerindeki rakam. |
[SU ENDEKS] |
Teslim anındaki su sayacı üzerindeki rakam. |
[DOGALGAZ ENDEKS] |
Teslim anındaki doğalgaz sayacı üzerindeki rakam. |
[DAIRE ANAHTAR SAYISI] |
Teslim edilen daire anahtarı adedi. |
[BINA ANAHTAR SAYISI] |
Teslim edilen bina dış kapı anahtarı adedi. |
[DIGER ANAHTAR SAYISI] |
Posta kutusu, garaj vb. diğer anahtarların adedi. |
[KOMBI MARKA] |
Kombinin markası (Varsa model bilgisi). |
[KOMBI DURUM] |
Kombinin çalışıp çalışmadığına dair not (Ör: Çalışır durumda, bakımı yeni yapıldı). |
[ADET] |
İlgili eşyadan kaç adet olduğu. |
[PETEK DURUM] |
Radyatörlerin durumu (Ör: Paslanma yok, vanalar sağlam). |
[MUTFAK DOLAP DURUM] |
Dolap kapakları, kulpları ve menteşelerin durumu. |
[OCAK MARKA] |
Ocağın markası. |
[OCAK DURUM] |
Ocağın tüm gözlerinin yanıp yanmadığı bilgisi. |
[ASP MARKA] |
Aspiratörün markası. |
[ASP DURUM] |
Aspiratörün ışığı ve fanının çalışma durumu. |
[BANYO DURUM] |
Lavabo, batarya ve dolapların kırık/çatlak durumu. |
[DUSAKABIN DURUM] |
Camların ve rayların sağlamlık durumu. |
[KAPI DURUM] |
Oda kapılarının kilit, kol ve yüzey durumu. |
[BOYA DURUM] |
Duvar boyasının temizliği (Ör: Yeni boyalı, lekeli, çivi delikleri var). |
[ZEMIN DURUM] |
Parke veya seramiklerin çizik/kabarma durumu. |
[EKSTRA ESYA 1] |
Varsa listede olmayan başka bir eşyanın adı. |
[EKSTRA DURUM 1] |
Ekstra eşyanın durum açıklaması. |
[EKSTRA ESYA 2] |
Varsa listede olmayan ikinci bir eşyanın adı. |
[EKSTRA DURUM 2] |
İkinci ekstra eşyanın durum açıklaması. |
[TARIH] |
Tutanağın imzalandığı tarih. |
[IMZA] |
Tarafların ıslak imzası. |
Sık Sorulan Sorular
Resmi Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel koşullar ve işlem detayları için aşağıdaki resmi kurum sayfalarını kontrol edin.
Son güncelleme: 2026-01-22