Giriş
Hizmet sözleşmesi, bir tarafın belirli bir hizmeti yerine getirmeyi, diğer tarafın ise buna karşılık bir bedel ödemeyi üstlendiği, iş hayatının en temel belgelerinden biridir. Türk Borçlar Kanunu kapsamında düzenlenen bu sözleşmeler, işveren ile çalışan arasındaki iş akdi niteliğinde olabileceği gibi, iki ticari taraf veya bir serbest meslek erbabı (freelancer) ile müşteri arasında yapılan 'Hizmet Alım Sözleşmesi' niteliğinde de olabilir. Doğru hazırlanmış bir sözleşme, işin kapsamını, süresini, ücretini ve fesih şartlarını netleştirerek gelecekte doğabilecek hukuki uyuşmazlıkların önüne geçer.
Özellikle 2026 yılı itibarıyla güncellenen damga vergisi oranları ve değişen ekonomik koşullar, sözleşmelerdeki mali hükümlerin ve cezai şartların dikkatle düzenlenmesini zorunlu kılmaktadır. Taraflar arasındaki ilişki 'bağımlılık' unsuru içeriyorsa bu belge bir İş Sözleşmesi'ne dönüşürken, bağımsız bir iş görme edimi söz konusuysa Vekalet veya Eser Sözleşmesi hükümlerine yaklaşan bir Hizmet Alım Sözleşmesi halini alır. Bu rehberde, her iki senaryo için de kritik öneme sahip maddeleri, yasal zorunlulukları ve dikkat edilmesi gereken riskleri inceleyerek kullanımınıza uygun, güncel bir taslak sunuyoruz.
Hizmet Sözleşmesinin Hukuki Niteliği ve Kapsamı
Hizmet sözleşmeleri, Türk Borçlar Kanunu'nun 393. maddesinde tanımlanmıştır. Kanuna göre bu sözleşme, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle iş görmeyi, işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği bir akittir. Ancak piyasa uygulamasında 'Hizmet Sözleşmesi' terimi, genellikle bir şirketin dışarıdan (outsource) hizmet aldığı durumlar için de yaygın olarak kullanılır.
Sözleşmenin hukuki niteliğini belirleyen en önemli unsur 'bağımlılık' ilişkisidir. Eğer hizmeti veren kişi, hizmeti alanın emir ve talimatlarına sıkı sıkıya bağlıysa, mesai saatlerine uymak zorundaysa ve işyerinde çalışıyorsa, bu ilişki bir 'İş Akdi'dir ve İş Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak hizmet veren, işi kendi ofisinde, kendi araçlarıyla ve bağımsız bir planlamayla yapıyorsa, bu ilişki daha çok 'Bağımsız Hizmet Alımı' (Freelance/Danışmanlık) niteliği taşır.
Hizmet Akdi ile Serbest Hizmet Alımı Arasındaki Farklar
Belgeyi hazırlarken hangi hukuki zeminde olduğunuzu bilmek, SGK ve vergi yükümlülükleri açısından hayati önem taşır. Yanlış sınıflandırma, ileride yüklü idari para cezalarına neden olabilir.
| Kriter | İş Sözleşmesi (Bağımlı) | Hizmet Alım Sözleşmesi (Bağımsız) |
|---|---|---|
| Yasal Dayanak | İş Kanunu & TBK | TBK (Vekalet/Eser Hükümleri Kıyasen) |
| Sosyal Güvenlik | İşveren SGK primi öder (4/a) | Hizmet veren kendi Bağ-Kur'unu öder (4/b) |
| Vergilendirme | Bordro (Stopaj + Damga) | Fatura veya Serbest Meslek Makbuzu (+KDV) |
| Mesai/Bağımlılık | İşverenin talimatına ve mesaiye tabidir | Kendi çalışma saatlerini belirler, sonuca odaklıdır |
Sözleşmede Mutlaka Bulunması Gereken Unsurlar
Geçerli ve koruyucu bir hizmet sözleşmesinde tarafların kimlik bilgilerinin ötesinde, işin tanımı net bir şekilde yapılmalıdır. 'Danışmanlık hizmeti verilecektir' gibi muğlak ifadeler yerine, verilecek hizmetin çıktıları, raporlama sıklığı ve hangi konuları kapsadığı detaylandırılmalıdır.
Ücret ve ödeme vadesi, sözleşmenin en çok ihtilaf çıkan kısmıdır. Ücretin net mi brüt mü olduğu, KDV'nin dahil olup olmadığı ve ödemenin iş tesliminde mi yoksa aylık periyotlarla mı yapılacağı açıkça yazılmalıdır. Ayrıca sözleşmenin süresi (belirli/belirsiz) ve yenilenme koşulları da imza altına alınmalıdır.
Gizlilik ve Rekabet Yasağı
Hizmet süresince tarafların birbirleri hakkında edindikleri ticari sırların korunması için gizlilik maddesi eklenmelidir. Özellikle yazılım, AR-GE veya stratejik danışmanlık gibi alanlarda, hizmet verenin sözleşme bitiminden sonra rakip firmalarla çalışmasını sınırlayan 'Rekabet Yasağı' maddesi de konulabilir, ancak bu yasağın coğrafi sınırları ve süresi makul olmalıdır.
Fesih Şartları ve Cezai Şartlar
Taraflardan birinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda sözleşmenin nasıl feshedileceği belirlenmelidir. Haklı nedenle fesih (örneğin ödemenin yapılmaması veya hizmetin ayıplı olması) durumunda ihbar süresi beklenip beklenmeyeceği yazılmalıdır.
Cezai şart maddesi, sözleşmeye aykırılık durumunda caydırıcı bir güçtür. Ancak belirlenen cezai şart miktarının, sözleşme bedeliyle orantılı olması ve ekonomik mahvına sebep olacak fahişlikte olmaması gerekir; aksi takdirde mahkemeler bu tutarı indirebilir.
2026 Damga Vergisi ve Mali Yükümlülükler
Hizmet sözleşmeleri, imzalandığı anda damga vergisine tabi kağıtlardandır. 2026 yılı itibarıyla belli parayı ihtiva eden mukavelenameler için damga vergisi oranı (binde 9,48) üzerinden hesaplanır. Eğer sözleşmede bir bedel belirtilmemişse maktu damga vergisi söz konusu olabilir, ancak genellikle toplam hizmet bedeli üzerinden nispi vergi hesaplanır.
Sözleşmenin nüsha sayısı damga vergisini katlar. Bu nedenle, hukuki zorunluluk yoksa sözleşmenin 'tek nüsha' olarak düzenlenmesi ve bir tarafın aslı, diğer tarafın fotokopiyi (veya 'aslı gibidir' onaylı sureti) saklaması maliyet avantajı sağlar. Verginin ödenmesinden taraflar müteselsilen sorumludur.
Sık Yapılan Hatalar ve Riskler
En sık yapılan hata, sözleşmenin süresi dolduğunda kendiliğinden yenilenip yenilenmeyeceğinin belirtilmemesidir. 'Süre sonunda kendiliğinden 1 yıl uzar' maddesi varsa ve fesih ihbarı kaçırılırsa, taraflar istemedikleri halde bir yıl daha hizmet almak/vermek zorunda kalabilirler.
Bir diğer hata ise yetkili mahkeme seçiminin yapılmaması veya geçersiz yapılmasıdır. Tacirler arasındaki sözleşmelerde yetkili mahkeme belirlenebilirken, tüketici ile yapılan işlemlerde tüketicinin ikametgahı mahkemesi yetkilidir, aksine düzenlemeler geçersiz olabilir.
İndirilebilir Hizmet Sözleşmesi Örneği
Aşağıdaki şablon, genel nitelikli bir 'Hizmet Alım Sözleşmesi' örneğidir. İşveren-işçi ilişkisinden ziyade, iki ticari taraf veya bir serbest meslek erbabı ile müşteri arasındaki ilişkiye uygun tasarlanmıştır. İhtiyacınıza göre maddeleri özelleştirebilirsiniz.
Word uyumlu, düzenlenebilir .txt formatında şablon.
Doldurma Rehberi (Adım Adım)
Sözleşmeyi doldurmaya başlarken ilk olarak 'Taraflar' bölümüne hizmeti veren ve hizmeti alanın tam ticari unvanlarını, vergi numaralarını ve tebligat adreslerini eksiksiz girin. Bu adresler, olası bir ihtarname gönderiminde yasal tebligat adresi olarak kabul edilecektir.
Daha sonra 'Hizmetin Konusu' başlığı altına, yapılacak işi madde madde, yoruma yer bırakmayacak netlikte yazın. Örneğin 'Bakım Hizmeti' yazmak yerine 'Ayda 2 kez sunucu yedeklemesi ve güvenlik taraması' gibi somut ifadeler kullanın. Ücret kısmında ise tutarı hem rakamla hem de yazıyla belirtip, KDV hariç/dahil durumunu mutlaka netleştirin.
Son aşamada, sözleşmenin yürürlük tarihini ve süresini belirleyin. İmza aşamasında, şirket yetkililerinin imza sirkülerini kontrol etmeyi ve sözleşmenin her sayfasını paraflamayı ihmal etmeyin.
Hukuki Geçerlilik ve Avukat Tavsiyesi
Bu taslak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yüksek bedelli, uzun süreli veya fikri mülkiyet haklarını (yazılım, tasarım vb.) içeren karmaşık projeler için mutlaka bir avukat veya hukuk bürosu denetiminde sözleşme hazırlatmanız önerilir. Özellikle İş Hukuku kapsamına girme riski taşıyan durumlarda uzman görüşü almak, gelecekteki kıdem tazminatı risklerini yönetmek adına kritiktir.
İlgili Rehberler
Rehber
Mesafeli Satış Sözleşmesi Rehberi ve Yasal Şartlar (2026)
Elektronik ticaretin hızla büyümesiyle birlikte, alıcı ve satıcının fiziksel olarak karşı karşıya gelmeden gerçekleştirdiği işlemler hukuki bir güvenceye ihtiyaç duymuştur. Türk hukuk sisteminde bu ihtiyacı karşılayan en temel belge Mesafeli Satış Sözleşmesi'dir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve buna bağlı yönetmelikler çerçevesinde düzenlenen bu sözleşme, e-ticaret sitelerinden sosyal medya sat...
Rehberler · Şirket ve Ticaret
Rehber
e-Fatura Başvuru Rehberi ve Geçiş Süreci (2026 Güncel)
Vergi mevzuatındaki dijitalleşme adımları kapsamında, kağıt fatura kullanımı yerini hızla elektronik belgelere bırakmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yürütülen e-Fatura uygulaması, faturaların elektronik ortamda oluşturulmasını, iletilmesini ve saklanmasını sağlayan yasal bir sistemdir. İşletmeler için sadece bir yasal zorunluluk değil, aynı zamanda operasyonel maliyetleri düşüren ve iş süreçleri...
Rehberler · Şirket ve Ticaret
Rehber
Fatura İtiraz Süreci Rehberi ve Yasal Haklar (2026 Güncel)
Ticari hayatta fatura, sadece bir vergi belgesi değil, aynı zamanda taraflar arasındaki borç ilişkisini ve sözleşme şartlarını belgeleyen en güçlü ispat araçlarından biridir. Bir mal veya hizmet alımı karşılığında düzenlenen faturanın muhataba ulaşması, hukuk sistemimizde önemli sonuçlar doğurur. Türk Ticaret Kanunu, ticari hayatın akışını hızlandırmak ve güvenliği sağlamak amacıyla fatura itirazlarını belirli sür...
Rehberler · Şirket ve Ticaret
Yer Tutucu Alanlar
| Alan | Açıklama |
|---|---|
[HIZMET_ALAN_AD_UNVAN] |
Hizmeti satın alan kişi veya firmanın tam ticari unvanı. |
[HIZMET_VEREN_AD_UNVAN] |
Hizmeti sağlayan kişi veya firmanın tam adı veya unvanı. |
[HIZMET_ALAN_ADRES] |
Hizmet alanın açık tebligat adresi. |
[HIZMET_ALAN_VERGI_NO] |
Hizmet alanın vergi dairesi ve numarası. |
[HIZMET_VEREN_ADRES] |
Hizmet verenin açık tebligat adresi. |
[HIZMET_VEREN_VERGI_TC_NO] |
Hizmet verenin vergi numarası veya T.C. Kimlik Numarası. |
[HIZMETIN_TANIMI] |
Verilecek hizmetin genel adı (Örn: Sosyal Medya Danışmanlığı). |
[IS_DETAYI_MADDE_1] |
Yapılacak işin birinci detay maddesi. |
[IS_DETAYI_MADDE_2] |
Yapılacak işin ikinci detay maddesi. |
[BASLANGIC_TARIHI] |
Hizmetin fiilen başlayacağı tarih (GG.AA.YYYY). |
[BITIS_TARIHI] |
Sözleşmenin sona ereceği tarih (GG.AA.YYYY). |
[SOZLESME_BEDELI] |
Hizmet bedelinin rakamla yazılışı. |
[SOZLESME_BEDELI_YAZIYLA] |
Hizmet bedelinin yazıyla yazılışı. |
[ODEME_GUNU] |
Ödemenin yapılacağı gün (Örn: Her ayın 5. günü). |
[IBAN_NO] |
Ödemenin yapılacağı banka hesap numarası (TR...). |
[YETKILI_MAHKEME_SEHIR] |
Anlaşmazlık durumunda yetkili olacak ilin adı. |
[IMZA_TARIHI] |
Sözleşmenin imzalandığı tarih. |
[DAMGA_VERGISI_ODEYEN] |
Damga vergisini ödeyecek taraf (Hizmet Alan / Hizmet Veren). |
[IMZA] |
İmza alanı. |
Sık Sorulan Sorular
Resmi Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel koşullar ve işlem detayları için aşağıdaki resmi kurum sayfalarını kontrol edin.
Son güncelleme: 2026-01-22