Giriş
Şirket ortaklık sözleşmesi, iki veya daha fazla kişinin bir araya gelerek ticari bir amaç doğrultusunda emeklerini ve sermayelerini birleştirmelerini düzenleyen en temel hukuki metindir. Türk Borçlar Kanunu’na göre 'Adi Ortaklık' olarak adlandırılan bu yapı, resmi bir ticaret şirketi (Limited veya Anonim Şirket) kurmadan önce tarafların birbirlerine karşı sorumluluklarını belirler. Sözlü anlaşmaların ispatı zor olduğundan, yazılı bir ortaklık protokolü imzalamak gelecekteki uyuşmazlıkların önüne geçmek için hayati önem taşır.
Bu sayfada yer alan belge, hem resmi bir Adi Ortaklık kuruluşu için hem de ileride kurulacak bir sermaye şirketi öncesinde tarafların niyet ve şartlarını kayıt altına alan bir 'Hissedarlar Protokolü' olarak kullanılabilir. Kar paylaşımı, zarara katılım, yönetim hakları, fesih süreçleri ve rekabet yasağı gibi kritik maddeler, Türk Borçlar Kanunu’nun emredici hükümlerine uygun şekilde düzenlenmiştir. Aşağıdaki bölümlerde sözleşmenin hukuki niteliği, dikkat edilmesi gereken riskler ve doldurma talimatlarını bulabilir, sayfanın alt kısmından güncel Word şablonunu indirebilirsiniz.
Ortaklık Sözleşmesi Nedir ve Hukuki Dayanağı
Ortaklık sözleşmesi, en genel tanımıyla Türk Borçlar Kanunu’nun 620. maddesi ve devamında düzenlenen 'Adi Ortaklık' ilişkisini kuran belgedir. Kanuna göre adi ortaklık, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir. Tüzel kişiliği bulunmayan bu ortaklık türünde, taraflar üçüncü kişilere karşı müteselsilen (birlikte) sorumlu olurlar.
Bu sözleşme türü, noter onayı zorunluluğu bulunmasa da ispat kolaylığı açısından yazılı yapılması şart olan belgelerdendir. Özellikle sermaye katılım payları, kar dağıtım oranları ve ortaklıktan çıkma koşulları gibi konuların netleştirilmesi, taraflar arasındaki güven ilişkisini hukuki bir zemine oturtur. Belge, ticaret siciline tescil edilmese bile vergi dairesi nezdinde ortaklık mükellefiyeti açtırmak için kullanılabilir.
| Özellik | Adi Ortaklık Sözleşmesi | Ticaret Şirketi Ana Sözleşmesi (LTD/AŞ) |
|---|---|---|
| Tüzel Kişilik | Yoktur (Ortaklar şahsen sorumludur) | Vardır (Şirket ayrı bir kişiliktir) |
| Kuruluş Yeri | Vergi Dairesi ve Borçlar Kanunu | Ticaret Sicili ve Ticaret Kanunu |
| Sözleşme Şekli | Yazılı olması yeterlidir (Noter önerilir) | MERSİS üzerinden ve Noter/Sicil onaylı |
| Sorumluluk | Tüm malvarlığı ile sınırsız sorumluluk | Sermaye payı ile sınırlı sorumluluk (Genel kural) |
Sözleşmede Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar
Sağlam bir ortaklık yapısı için sözleşmenin sadece genel ifadeler içermesi yeterli değildir. Öncelikle ortakların kimlik bilgileri ve ortaklığın ticari unvanı (varsa) net bir şekilde yazılmalıdır. Ortaklığın faaliyet konusu ve süresi de (belirli veya belirsiz) sözleşmenin temelini oluşturur. Ancak asıl kritik nokta, 'Sermaye ve Katılım Payı' maddesidir. Hangi ortağın ne kadar nakit, ne kadar ayni sermaye (araç, demirbaş vb.) veya ne kadar emek koyacağı açıkça belirtilmelidir.
Yönetim ve temsil yetkisi de mutlaka düzenlenmelidir. Ortaklardan birine 'Yönetici Ortak' sıfatı verilecekse, bu kişinin yetki sınırları (örneğin; tek başına ne kadar harcama yapabileceği) çizilmelidir. Aksi takdirde, kanun gereği her ortak ortaklığı yönetme ve temsil etme yetkisine sahip sayılabilir, bu da karar alma süreçlerinde kilitlenmelere yol açabilir.
Kar ve Zarar Paylaşımı Esasları
Türk Borçlar Kanunu’na göre, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça ortaklar karı ve zararı eşit şekilde paylaşırlar. Sermaye katkısı ne olursa olsun, sözleşmede hüküm yoksa %90 sermaye koyan ile %10 sermaye koyan eşit kar alır. Bu nedenle, kar dağıtımının sermaye oranına göre mi yoksa farklı bir orana göre mi yapılacağı maddesi hayati önem taşır.
Benzer şekilde zarara katılım da düzenlenmelidir. Sadece emeğini sermaye olarak koyan ortağın zarardan muaf tutulabileceği kararlaştırılabilir, ancak bir ortağın kardan tamamen mahrum bırakılması hukuken sözleşmeyi geçersiz kılabilir. Örnek şablonda bu oranları serbestçe belirleyebileceğiniz alanlar mevcuttur.
Sözleşmenin Feshi ve Tasfiye Süreci
Ortaklıkların en sancılı süreci genellikle ayrılık aşamasıdır. Bir ortağın ölümü, iflası veya kendi isteğiyle ayrılmak istemesi durumunda ne yapılacağı önceden senaryolaştırılmalıdır. Sözleşmeye 'Önalım Hakkı' maddesi eklenerek, ayrılan ortağın payının öncelikle diğer ortaklara teklif edilmesi sağlanabilir. Bu, ortaklığa yabancı üçüncü kişilerin girmesini engeller.
Tasfiye durumunda ise ortaklığın malvarlığının nasıl paraya çevrileceği ve borçların nasıl ödeneceği belirlenmelidir. Sözleşmede tasfiye memurunun kim olacağı veya nasıl seçileceği hususu, mahkeme süreçlerine gerek kalmadan tasfiyeyi tamamlamak için önemlidir.
Sık Yapılan Hatalar ve Riskler
Ortaklık sözleşmelerinde en sık yapılan hata, 'iyi niyetle' başlayıp detayları sözlü anlaşmaya bırakmaktır. Aşağıdaki durumlar ileride ciddi hukuki kayıplara yol açabilir:
Rekabet Yasağının Unutulması
Ortaklardan birinin, ortaklık devam ederken veya ayrıldıktan hemen sonra aynı işi yapan rakip bir işletme kurması sık görülür. Sözleşmeye eklenecek 'Rekabet Etmeme' maddesi, belirli bir süre ve coğrafi bölge için bu durumu engeller ve cezai şart öngörür.
Temsil Yetkisinin Muğlaklığı
Kimlerin bankadan para çekebileceği veya senet imzalayabileceği net yazılmazsa, kötü niyetli bir ortak şirketi borçlandırabilir. Adi ortaklıkta ortakların tüm malvarlıklarıyla sorumlu olduğu unutulmamalıdır; şirketin borcu için eviniz veya arabanız haczedilebilir.
Vergisel Boyut ve Mükellefiyet
Adi ortaklık sözleşmesi imzalandıktan sonra, ortaklığın faaliyet göstereceği adresin bağlı olduğu vergi dairesine başvurularak ortaklık adına vergi numarası alınır. Ortaklık tüzel kişiliği olmasa da KDV ve Muhtasar beyannameleri ortaklık adına verilir. Gelir vergisi ise her ortağın kendi şahsi beyannamesi ile ödenir.
Sözleşmenin damga vergisi, nüsha sayısı ve kefalet içerip içermediğine göre değişir. Genellikle binde 9,48 oranında damga vergisi doğar. Sözleşmeyi noterde onaylatmak isterseniz noter masrafları da eklenecektir. Resmi kurumlara sunulacaksa noter onayı şart koşulabilir, ancak taraflar arasında adi yazılı şekilde yapılması da Borçlar Kanunu açısından geçerlidir.
Doldurma Rehberi: Adım Adım İşlem Sırası
İndireceğiniz Word şablonu, genel bir çerçeve sunar. Kendi durumunuza göre özelleştirirken şu akışı takip edebilirsiniz. İlk olarak, [TARIH] ve [IL/ILCE] kısımlarını doldurun. Taraflar bölümüne tüm ortakların ad, soyad ve T.C. kimlik numaralarını eksiksiz girin. Adreslerin tebligat adresi olarak kullanılacağını unutmayın.
Sermaye maddesinde, toplam sermaye miktarını ve her ortağın payını (örneğin; Ortak A: 100.000 TL, Ortak B: 50.000 TL) yazın. Eğer nakit değil araç veya demirbaş konulacaksa, bunların plaka veya seri numaralarını belirtin. Kar dağıtım oranlarını %50-%50 gibi net rakamlarla ifade edin; 'anlaşmaya göre' gibi muğlak ifadelerden kaçının. Son olarak, özel şartlar bölümüne çalışma saatleri veya tatil günleri gibi operasyonel detayları ekleyebilirsiniz.
Word (.docx) formatında, düzenlenebilir ortaklık sözleşmesi şablonu.
Hukuki Geçerlilik ve Avukat Danışmanlığı
Bu belge şablonu, standart bir adi ortaklık ilişkisi için hazırlanmıştır. Ancak yüksek sermayeli yatırımlar, fikri mülkiyet devirleri veya karmaşık ortaklık yapıları (örneğin yabancı ortaklı durumlar) söz konusu olduğunda, bu şablon yetersiz kalabilir.
Özellikle Limited veya Anonim Şirket kuruluşunda 'Hissedarlar Sözleşmesi' olarak kullanılacaksa, şirket ana sözleşmesi ile çelişmemesi gerekir. Olası hak kayıplarını önlemek ve mevzuata tam uyum sağlamak için sözleşmeyi imzaladan önce bir ticaret hukuku avukatına veya mali müşavire inceletmeniz önerilir.
İlgili Rehberler
Rehber
Mesafeli Satış Sözleşmesi Rehberi ve Yasal Şartlar (2026)
Elektronik ticaretin hızla büyümesiyle birlikte, alıcı ve satıcının fiziksel olarak karşı karşıya gelmeden gerçekleştirdiği işlemler hukuki bir güvenceye ihtiyaç duymuştur. Türk hukuk sisteminde bu ihtiyacı karşılayan en temel belge Mesafeli Satış Sözleşmesi'dir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve buna bağlı yönetmelikler çerçevesinde düzenlenen bu sözleşme, e-ticaret sitelerinden sosyal medya sat...
Rehberler · Şirket ve Ticaret
Rehber
e-Fatura Başvuru Rehberi ve Geçiş Süreci (2026 Güncel)
Vergi mevzuatındaki dijitalleşme adımları kapsamında, kağıt fatura kullanımı yerini hızla elektronik belgelere bırakmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yürütülen e-Fatura uygulaması, faturaların elektronik ortamda oluşturulmasını, iletilmesini ve saklanmasını sağlayan yasal bir sistemdir. İşletmeler için sadece bir yasal zorunluluk değil, aynı zamanda operasyonel maliyetleri düşüren ve iş süreçleri...
Rehberler · Şirket ve Ticaret
Rehber
Fatura İtiraz Süreci Rehberi ve Yasal Haklar (2026 Güncel)
Ticari hayatta fatura, sadece bir vergi belgesi değil, aynı zamanda taraflar arasındaki borç ilişkisini ve sözleşme şartlarını belgeleyen en güçlü ispat araçlarından biridir. Bir mal veya hizmet alımı karşılığında düzenlenen faturanın muhataba ulaşması, hukuk sistemimizde önemli sonuçlar doğurur. Türk Ticaret Kanunu, ticari hayatın akışını hızlandırmak ve güvenliği sağlamak amacıyla fatura itirazlarını belirli sür...
Rehberler · Şirket ve Ticaret
Yer Tutucu Alanlar
| Alan | Açıklama |
|---|---|
[ORTAK 1 AD SOYAD] |
Birinci ortağın tam adı ve soyadı. |
[TC KIMLIK NO 1] |
Birinci ortağın 11 haneli T.C. Kimlik Numarası. |
[ADRES 1] |
Birinci ortağın yasal tebligat adresi. |
[ORTAK 2 AD SOYAD] |
İkinci ortağın tam adı ve soyadı. |
[TC KIMLIK NO 2] |
İkinci ortağın 11 haneli T.C. Kimlik Numarası. |
[ADRES 2] |
İkinci ortağın yasal tebligat adresi. |
[TICARI UNVAN] |
Ortaklık için belirlenen ticari isim (varsa). |
[FAALIYET KONUSU] |
Ortaklığın yapacağı işin tanımı (Örn: İnşaat, yazılım, perakende satış). |
[ORTAKLIK ADRESI] |
İşletmenin faaliyet göstereceği açık adres. |
[BASLANGIC TARIHI] |
Ortaklığın resmen başladığı tarih. |
[SURE] |
Ortaklığın ne kadar süreceği (Örn: 5 yıl, Proje bitimine kadar). |
[TOPLAM SERMAYE] |
Ortaklığa konulan toplam sermaye tutarı. |
[SERMAYE MIKTARI 1] |
Birinci ortağın koyduğu sermaye tutarı. |
[ORAN 1] |
Birinci ortağın sermaye katılım oranı (Örn: 60). |
[SERMAYE MIKTARI 2] |
İkinci ortağın koyduğu sermaye tutarı. |
[ORAN 2] |
İkinci ortağın sermaye katılım oranı (Örn: 40). |
[ODEME TARIHI] |
Sermayenin ne zamana kadar ödeneceği. |
[KAR ORANI 1] |
Birinci ortağın kardan alacağı pay yüzdesi. |
[KAR ORANI 2] |
İkinci ortağın kardan alacağı pay yüzdesi. |
[AY] |
Kar dağıtımının yapılacağı ay. |
[YONETICI ORTAK ADI] |
Şirketi yönetmeye yetkili kılınan kişinin adı. |
[YETKI LIMITI] |
Yöneticinin tek başına harcama yapabileceği maksimum tutar. |
[IMZA YETKISI DETAYI] |
Banka işlemlerinde tek imza mı çift imza mı gerekeceğinin detayı. |
[IL/ILCE] |
Yetkili mahkemenin bulunduğu il veya ilçe. |
[TARIH] |
Sözleşmenin imzalandığı tarih. |
[NUSHA SAYISI] |
Sözleşmenin kaç kopya olarak düzenlendiği. |
[AD SOYAD] |
İmza atacak kişinin adı soyadı. |
[IMZA] |
İmza alanı. |
Sık Sorulan Sorular
Resmi Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel koşullar ve işlem detayları için aşağıdaki resmi kurum sayfalarını kontrol edin.
Son güncelleme: 2026-01-22