Giriş
Ticari satış sözleşmesi, Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümleri çerçevesinde, tarafların tacir sıfatını haiz olduğu veya işlemin ticari iş niteliği taşıdığı durumlarda mal veya hizmet alım satımını düzenleyen en temel hukuki belgedir. Ticari hayatın dinamik yapısı içerisinde, malın teslimi, bedelin ödenmesi, ayıplı ifa ve riskin geçişi gibi konuların önceden yazılı olarak belirlenmesi, olası uyuşmazlıkların önüne geçilmesi açısından hayati önem taşır. Sözlü anlaşmalar hukuken geçerli olsa da, ticari işlerde ispat yükümlülüğü ve tacirlerin basiretli davranma yükümlülüğü göz önüne alındığında, detaylı bir yazılı sözleşme yapılması ticari güvenliğin temel şartıdır.
Özellikle tacirler arası satışlarda, tüketicinin korunması hakkındaki kanun hükümleri uygulanmaz; bunun yerine TTK'nın daha sıkı şekil şartları ve süreleri devreye girer. Örneğin, ayıplı mal ihbar süreleri, fatura itiraz süreleri ve temerrüt faizi oranları ticari satışlarda farklılık gösterir. Bu nedenle, standart bir satış sözleşmesi yerine, ticari işin niteliğine uygun, mevzuata hakim ve tarafların haklarını dengeli bir şekilde koruyan bir metin kullanılması gerekir. Hazırladığımız bu rehber ve indirilebilir 2026 güncel örnek metin, şirketler arası mal alım satım süreçlerinizde hukuki zemini sağlamlaştırmanız için yol gösterici olmayı amaçlamaktadır.
Ticari Satış Sözleşmesi Nedir ve Kapsamı
Ticari satış sözleşmesi, satıcının bir malın mülkiyetini veya bir hakkı alıcıya devretmeyi, alıcının da buna karşılık bir bedel ödemeyi üstlendiği, taraflardan en az birinin tacir olduğu veya işin ticari işletmeyle ilgili olduğu sözleşmelerdir. Bu sözleşmelerde Türk Borçlar Kanunu'nun satış sözleşmesine ilişkin genel hükümleri ile Türk Ticaret Kanunu'nun ticari satışlara ilişkin özel hükümleri birlikte uygulanır. Ticari iş niteliği taşıyan satışlarda, tarafların tacir olması, sözleşmenin yorumlanmasında ve uygulanmasında 'basiretli tacir gibi davranma' yükümlülüğünü doğurur.
Sözleşmenin kapsamı sadece malın teslimi ve paranın ödenmesi ile sınırlı değildir. Teslimatın nerede ve nasıl yapılacağı, nakliye ve sigorta masraflarının kime ait olacağı, mülkiyetin ne zaman geçeceği ve hasarın ne zaman alıcıya intikal edeceği gibi lojistik ve hukuki detaylar da bu kapsamda değerlendirilir. Eksik düzenlenmiş bir sözleşme, malın nakliyesi sırasında hasar görmesi veya kaybolması durumunda ciddi mali kayıplara yol açabilir.
Sözleşmenin Geçerlilik Şartları
Türk hukukunda ticari satış sözleşmeleri kural olarak şekil serbestisine tabidir; yani sözlü olarak yapılması da geçerlidir. Ancak ispat hukuku açısından, özellikle belirli bir tutarı aşan ticari işlemlerde yazılı şekil bir geçerlilik şartı olmasa da bir ispat şartıdır. Ticari uyuşmazlıklarda senetle ispat zorunluluğu bulunduğu için, sözleşmenin yazılı yapılması ve her iki tarafça yetkili imzalarla onaylanması kritik önem taşır.
Sözleşmenin geçerli olabilmesi için konusunun kanuna, ahlaka ve kamu düzenine aykırı olmaması, ifasının imkansız olmaması gerekir. Ayrıca tarafların ehliyeti, imza sirküleri ile tevsik edilen yetkili temsilciler tarafından imzalanması, sözleşmenin hukuki sıhhati açısından kontrol edilmesi gereken öncelikli hususlardır. Özellikle tüzel kişiler adına atılan imzalarda, imza yetkisine sahip kişinin yetkisinin süresi ve kapsamı mutlaka teyit edilmelidir.
Teslimat, Risk Geçişi ve Nakliye
Ticari satışlarda en sık karşılaşılan uyuşmazlık, malın teslim anı ve hasarın kime ait olduğu konusundadır. Sözleşmede teslim şekli açıkça belirtilmelidir (örneğin iş yerinde teslim, nakliyeciye teslim veya alıcının adresinde teslim). Kural olarak, aksi kararlaştırılmadıkça, taşınır satışlarında zilyetliğin devri ile birlikte hasar ve yarar alıcıya geçer. Ancak malın başka bir yere gönderilmesi gerekiyorsa, satıcı malı taşıyıcıya teslim ettiği anda hasar alıcıya geçmiş sayılabilir.
Nakliye ve sigorta masraflarının kim tarafından karşılanacağı da netleştirilmelidir. Uluslararası ticarette Incoterms (EXW, CIP, FOB vb.) kullanılırken, yurtiçi ticari satışlarda da benzer mantıkla 'nakliye alıcıya aittir' veya 'nakliye dahil' gibi ifadelerle masraf paylaşımı yapılmalıdır. Teslimatın gecikmesi durumunda uygulanacak prosedürler ve ek süreler de bu bölümde düzenlenir.
Ayıplı Mal ve İhbar Süreleri (Önemli)
Ticari satışları tüketici satışlarından ayıran en önemli fark, ayıplı mal ihbar süreleridir. Türk Ticaret Kanunu'na göre, tacirler arası satışlarda alıcının malı teslim aldığı anda kontrol etme yükümlülüğü vardır. Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belliyse, alıcı durumu 2 gün içinde satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse, alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bir ayıp varsa bu süre içinde ihbar etmekle yükümlüdür.
Bu sürelerin kaçırılması durumunda alıcı, malı o haliyle kabul etmiş sayılır ve ayıptan doğan haklarını (bedel indirimi, sözleşmeden dönme, onarım isteme) kaybeder. Bu nedenle sözleşmede 'muayene ve ihbar' maddesinin mevzuata uygun yazılması ve fiili uygulamada bu sürelere riayet edilmesi satıcı ve alıcı için hayati önem taşır.
Ticari Satış ve Tüketici Satışı Farkları
Ticari satış sözleşmeleri ile tüketiciye yapılan satışlar tamamen farklı yasal rejimlere tabidir. Aşağıdaki tablo, bu iki sözleşme türü arasındaki temel farkları özetlemektedir.
| Kriter | Ticari Satış Sözleşmesi | Tüketici Satış Sözleşmesi |
|---|---|---|
| Taraflar | Genellikle iki tacir (B2B) | Satıcı (Tacir) ve Tüketici (B2C) |
| Uygulanan Kanun | Türk Ticaret Kanunu (TTK) | Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun |
| Ayıp İhbar Süresi | 2 gün (açık ayıp) / 8 gün (gizli ayıp) | Genellikle 2 yıl zamanaşımı içinde serbest |
| Cayma Hakkı | Kural olarak yoktur (Sözleşme bağlayıcıdır) | Mesafeli satışlarda 14 gün cayma hakkı vardır |
| Görevli Mahkeme | Asliye Ticaret Mahkemesi | Tüketici Mahkemesi / Hakem Heyeti |
Ödeme, Fatura ve Temerrüt
Sözleşmede bedelin ne şekilde ödeneceği (havale, çek, senet, kredi kartı) ve vadesi net olarak yazılmalıdır. Ticari işlerde fatura, sözleşmenin ifası ve ispatı açısından güçlü bir delildir. TTK uyarınca, faturayı alan tacir, aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde içeriğine itiraz etmezse, faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır. Bu nedenle sözleşme bedeli ile fatura bedelinin uyumlu olması şarttır.
Ödemenin gecikmesi durumunda uygulanacak temerrüt faizi, ticari işlerde serbestçe belirlenebilir, ancak ahlaka ve adaba aykırı derecede fahiş olamaz. Sözleşmede bir oran belirlenmemişse, ticari işlerde geçerli olan kanuni temerrüt faizi (avans faizi oranı) uygulanır. Ayrıca gecikme halinde satıcının mal teslimini durdurma hakkı gibi güvenceler de sözleşmeye eklenebilir.
Sık Yapılan Hatalar
Ticari sözleşmelerde yapılan hatalar genellikle uyuşmazlık anında hak kaybına neden olur. En yaygın hatalardan biri, yetkisiz temsilcinin imzalamasıdır. İmza sirküleri kontrol edilmeden atılan imzalar, şirketi bağlamayabilir ve alacağı tahsil edilemez hale getirebilir. Bir diğer hata ise 'mücbir sebep' maddesinin çok dar veya çok geniş tutulmasıdır; pandemi, grev veya gümrük kısıtlamaları gibi durumların net tanımlanması gerekir.
Yazılı İhbar Şartına Uyulmaması
Sözleşmelerde genellikle fesih, ayıp ihbarı veya süre uzatımı gibi bildirimlerin 'yazılı' yapılması şart koşulur. Taraflar işin aciliyetiyle sözlü (telefon, WhatsApp) teyitleşir ancak bu durum mahkemede ispatlanamaz. Tüm kritik bildirimlerin noter, iadeli taahhütlü mektup veya KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) yoluyla yapılması gerekir.
Cezai Şartın Orantısızlığı
Caydırıcılık sağlamak amacıyla sözleşmeye çok yüksek cezai şartlar (tazminat) yazılması sık görülür. Ancak tacir de olsa, ekonomik mahvına sebep olacak fahiş cezai şartlar mahkeme tarafından tenkis edilebilir (indirilebilir). Makul ve zararla orantılı bir cezai şart belirlenmesi, tahsil kabiliyetini artırır.
Uyuşmazlık Çözümü ve Arabuluculuk
Ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri için dava şartıdır (zorunludur). Sözleşmede yetkili mahkeme ve icra dairesi (örneğin 'İstanbul Çağlayan Mahkemeleri') belirlenmelidir. Aksi takdirde genel yetki kuralları gereği davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkili olur.
Ayrıca taraflar dilerlerse, uyuşmazlıkların mahkeme yerine tahkim yoluyla (İstanbul Tahkim Merkezi vb.) çözülmesini de kararlaştırabilirler. Bu durum, özellikle gizlilik ve hız gerektiren büyük çaplı ticari işlemlerde tercih edilen bir yöntemdir. Ancak tahkim şartı varsa, mahkemeye gidilemeyeceği unutulmamalıdır.
Adım Adım Doldurma Rehberi
Aşağıda yer alan örnek sözleşmeyi doldururken dikkat etmeniz gereken hususlar, belgenin hukuki geçerliliğini doğrudan etkiler. Öncelikle tarafların tam ticari unvanlarını (Ltd. Şti., A.Ş. vb.) Ticaret Sicil Gazetesi'nden kontrol ederek eksiksiz yazın. Şahıs şirketi ise TC kimlik numarası, sermaye şirketi ise Vergi Kimlik Numarası ve MERSİS numarası mutlaka belirtilmelidir.
Sözleşmenin 'Konu' kısmında malın cinsi, miktarı, kalite standartları ve varsa teknik şartname referansları net olarak belirtilmelidir. 'Bedel ve Ödeme' kısmında KDV'nin dahil olup olmadığı, ödeme takvimi ve banka hesap bilgileri (IBAN) hatasız girilmelidir. Son olarak, imza atacak kişilerin şirket adına imza yetkisine sahip olduğunu teyit eden güncel imza sirkülerini sözleşmenin ekine koymayı unutmayın.
Belge İndirme
Aşağıdaki bağlantıdan 2026 yılına uygun, düzenlenebilir Word formatındaki ticari satış sözleşmesi örneğini indirebilirsiniz. Bu taslak, genel ticari satışlar için hazırlanmış olup, sektöre özel (inşaat, gıda, teknoloji vb.) ek maddeler gerektirebilir. Büyük ölçekli işlemlerinizde nihai metni imzalamadan önce bir avukata inceletmeniz tavsiye edilir.
Word (.docx) formatında, düzenlenebilir, 2026 uyumlu taslak.
İlgili Rehberler
Rehber
Mesafeli Satış Sözleşmesi Rehberi ve Yasal Şartlar (2026)
Elektronik ticaretin hızla büyümesiyle birlikte, alıcı ve satıcının fiziksel olarak karşı karşıya gelmeden gerçekleştirdiği işlemler hukuki bir güvenceye ihtiyaç duymuştur. Türk hukuk sisteminde bu ihtiyacı karşılayan en temel belge Mesafeli Satış Sözleşmesi'dir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve buna bağlı yönetmelikler çerçevesinde düzenlenen bu sözleşme, e-ticaret sitelerinden sosyal medya sat...
Rehberler · Şirket ve Ticaret
Rehber
Ticari Defter Tasdik İşlemleri ve Süreleri Rehberi (2026 Güncel)
Ticari hayatın şeffaf, denetlenebilir ve hukuken güvenilir bir zeminde yürütülmesi amacıyla, tacirlerin tutmakla yükümlü olduğu ticari defterler Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleriyle düzenlenmiştir. İşletmelerin mali hareketlerini, ortaklık yapılarını ve idari kararlarını kayıt altına aldıkları bu defterler, yalnızca birer muhasebe aracı değil, aynı zamanda ticari davalarda en güçlü isp...
Rehberler · Şirket ve Ticaret
Rehber
e-Fatura Başvuru Rehberi ve Geçiş Süreci (2026 Güncel)
Vergi mevzuatındaki dijitalleşme adımları kapsamında, kağıt fatura kullanımı yerini hızla elektronik belgelere bırakmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yürütülen e-Fatura uygulaması, faturaların elektronik ortamda oluşturulmasını, iletilmesini ve saklanmasını sağlayan yasal bir sistemdir. İşletmeler için sadece bir yasal zorunluluk değil, aynı zamanda operasyonel maliyetleri düşüren ve iş süreçleri...
Rehberler · Şirket ve Ticaret
Yer Tutucu Alanlar
| Alan | Açıklama |
|---|---|
[SATICI FIRMA UNVANI] |
Satıcı firmanın tam ticari unvanı. |
[SATICI ADRES] |
Satıcı firmanın resmi tebligat adresi. |
[SATICI VERGI NO] |
Satıcı firmanın vergi numarası ve dairesi. |
[SATICI MERSIS NO] |
Satıcı firmanın MERSİS numarası. |
[SATICI YETKILI AD SOYAD] |
Satıcı firma adına imza atacak yetkili kişinin adı soyadı. |
[ALICI FIRMA UNVANI] |
Alıcı firmanın tam ticari unvanı. |
[ALICI ADRES] |
Alıcı firmanın resmi tebligat adresi. |
[ALICI VERGI NO] |
Alıcı firmanın vergi numarası ve dairesi. |
[ALICI MERSIS NO] |
Alıcı firmanın MERSİS numarası. |
[ALICI YETKILI AD SOYAD] |
Alıcı firma adına imza atacak yetkili kişinin adı soyadı. |
[URUN CINSI] |
Satışa konu malın adı veya cinsi. |
[URUN MIKTARI] |
Satılan malın adedi, kilosu veya ölçüsü. |
[TEKNIK OZELLIKLER] |
Malın ayırt edici teknik özellikleri, marka/model bilgisi. |
[KALITE STANDARTLARI] |
Malın uyması gereken TSE, ISO vb. standartlar. |
[TOPLAM BEDEL] |
KDV hariç toplam satış tutarı (rakamla). |
[TOPLAM BEDEL YAZI ILE] |
KDV hariç toplam satış tutarı (yazıyla). |
[KDV ORANI] |
Uygulanacak KDV yüzdesi (1, 10, 20 vb.). |
[KDV DAHIL TOPLAM] |
Vergiler dahil ödenecek net tutar. |
[ODEME TARIHI] |
Ödemenin yapılacağı son tarih veya vade. |
[BANKA ADI] |
Ödemenin yapılacağı banka adı. |
[IBAN NO] |
Ödemenin yapılacağı IBAN numarası. |
[TESLIM TARIHI] |
Malın alıcıya teslim edileceği tarih. |
[TESLIM ADRESI] |
Malın teslim edileceği fiziksel adres. |
[NAKLIYE SORUMLUSU] |
Nakliye masrafını ödeyecek taraf (Satıcı veya Alıcı). |
[GECIKME CEZA ORANI] |
Günlük gecikme cezası oranı (örn: 0.1). |
[IHTAR SURESI] |
Fesih öncesi tanınacak ek süre (örn: 7, 15). |
[YETKILI MAHKEME SEHRI] |
Uyuşmazlık durumunda yetkili olacak mahkeme ili (örn: İstanbul). |
[IMZA TARIHI] |
Sözleşmenin imzalandığı tarih. |
Sık Sorulan Sorular
Resmi Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel koşullar ve işlem detayları için aşağıdaki resmi kurum sayfalarını kontrol edin.
Son güncelleme: 2026-01-22