Dernek Kuruluşu Gerekli Belgeler ve Tüzük Rehberi (2026)

Başvuru Belgeleri Gerekli Belgeler Word şablonu hazır Okuma süresi: 4 dk

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 33. maddesi gereğince, herkes önceden izin almaksızın dernek kurma hakkına sahiptir.

Giriş

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 33. maddesi gereğince, herkes önceden izin almaksızın dernek kurma hakkına sahiptir. Bu hak, sivil toplumun gelişmesi açısından büyük önem taşır ancak 'izin almaksızın' ifadesi, sürecin kuralsız olduğu anlamına gelmez. Dernek kuruluşu, 'bildirim esaslı' bir idari işlemdir. Yani kurucular, gerekli belgeleri eksiksiz hazırlayıp ilgili mülki idare amirliğine sunduklarında ve 'Alındı Belgesi'ni aldıkları anda dernek tüzel kişilik kazanır.

2026 yılı itibarıyla dernek kuruluş işlemleri, İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü koordinesinde yürütülmektedir. Süreç, fiziksel evrak tesliminin yanı sıra DERBİS (Dernekler Bilgi Sistemi) üzerinden dijital entegrasyonla da takip edilmektedir. Kuruluş aşamasında yapılan en küçük usul hatası veya tüzükteki bir eksiklik, kuruluşun iptaline veya uzun süren düzeltme süreçlerine neden olabilir. Bu rehberde; dernek kurmak için gereken asgari şartları, hazırlanması zorunlu hukuki belgeleri, tüzükte bulunması gereken unsurları ve başvuru sonrası dikkat edilmesi gereken 6 aylık kritik süreci detaylarıyla bulabilirsiniz.

Dernek Kurma Hakkı ve Ön Hazırlık

Dernek kurabilmek için fiil ehliyetine sahip en az 7 gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelmesi şarttır. Bu kişiler 'Kurucu Üye' sıfatını taşır. Kuruluş öncesinde yapılması gereken ilk işlem, derneğin adını ve kısa adını belirlemektir. Belirlenen ismin daha önce tescil edilmiş bir dernekle aynı olmaması ve yasaklı kelimeleri (Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet vb. izne tabi kelimeler) izinsiz içermemesi gerekir.

Kurucuların Nitelikleri

Kurucuların kısıtlı olmaması, yani fiil ehliyetine sahip olması gerekir. Kamu görevlileri için özel kanunlarında kısıtlama yoksa dernek kurucusu olabilirler. Yabancı uyruklu kişilerin Türkiye'de dernek kurabilmesi için Türkiye'de yerleşme hakkına (ikamet izni) sahip olmaları şartı aranır.

Dernek Merkezinin Belirlenmesi

Derneğin tebligat adresi olacak bir yerleşim yerine ihtiyacı vardır. Bu yer kiralık bir ofis olabileceği gibi, tapuda mesken olarak görünen bir daire de olabilir. Ancak meskenlerde dernek merkezi açılabilmesi için kat maliklerinin oy birliği ile aldığı karar (muvafakatname) gerekebilir.

Dernek Kuruluşu İçin Gerekli Belgeler Listesi

Dernek kuruluş başvurusu, dernek merkezinin bulunduğu il veya ilçedeki Sivil Toplumla İlişkiler birimlerine yapılır. Aşağıdaki belgelerin eksiksiz hazırlanması, sürecin hızlı sonuçlanması için kritiktir.

Belge Adı Açıklama Adet/Not
Kuruluş Bildirimi (Ek-2) Tüm kurucular tarafından imzalanmış standart form. 1 Adet (Islak imzalı)
Dernek Tüzüğü Her sayfası kurucularca imzalanmış ana sözleşme. 1 Adet (Eskiden 3-4 istenirdi)
Tebligat Yetkilisi Listesi Yazışmaları almaya yetkili kişilerin (Geçici YK) bilgileri. Kuruluş Bildirimi içinde yer alabilir
Kira Kontratı / Tapu Fotokopisi Dernek merkezinin kullanım hakkını gösterir belge. 1 Adet
Muvafakatname (Gerekirse) Mesken nitelikli yerler için apartman sakinleri onayı. Noter veya apartman karar defteri

Dernek Tüzüğünde Bulunması Zorunlu Unsurlar

Tüzük, derneğin anayasasıdır ve Türk Medeni Kanunu ile Dernekler Yönetmeliği'ne uygun olmalıdır. Tüzükte derneğin adı, merkezi, amacı, çalışma konuları, üyelik şartları, genel kurulun toplanma şekli, yönetim ve denetim kurullarının görevleri, şube açıp açmayacağı, aidat belirleme usulü ve fesih halinde mal varlığının tasfiyesi mutlaka yazılmalıdır. Tüzüğün her sayfası tüm kurucular tarafından imzalanmalıdır.

Başvuru Süreci ve Alındı Belgesi

Hazırlanan belgeler, İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü'ne teslim edilir. Evraklar memur tarafından anında kontrol edilir. Eğer 'Kuruluş Bildirimi' ve 'Tüzük' tamamsa, başvuruyu yapan kişiye anında 'Alındı Belgesi' verilir. Bu belgenin üzerindeki tarih ve saat, derneğin resmen kurulduğu andır. Artık dernek tüzel kişilik kazanmıştır.

60 Günlük İnceleme Süreci ve Hata Düzeltme

Dernek kurulduktan sonra, mülki idare amirliği (Valilik/Kaymakamlık) tüzüğü ve belgeleri 60 gün içinde hukuki açıdan inceler. Eğer kanuna aykırılık veya eksiklik tespit edilirse (örneğin tüzükte zorunlu bir maddenin unutulması), derneğe tebligat yapılır. Derneğin bu eksiklikleri gidermek için 30 gün süresi vardır. Eksiklikler giderilmezse Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılarak fesih davası açılabilir.

Kuruluş Sonrası İlk İşlemler (Zorunlu)

Tüzel kişilik kazanıldıktan sonra yapılması gereken acil işlemler vardır. Öncelikle karar defteri, üye kayıt defteri, evrak kayıt defteri ve işletme hesabı defteri temin edilip notere veya dernekler birimine tasdik ettirilmelidir. Ayrıca Vergi Dairesi'nden vergi kimlik numarası alınmalı ve DERBİS (Dernekler Bilgi Sistemi) şifresi talep edilmelidir.

İlk Genel Kurul Zorunluluğu

Dernek kuruluşundan itibaren en geç 6 ay içinde ilk olağan genel kurul toplantısının yapılması ve zorunlu organların (Yönetim ve Denetim Kurulu) oluşturulması şarttır. Aksi takdirde dernek kendiliğinden sona ermiş (infisah) sayılır.

Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Başvurularda en sık karşılaşılan sorun, tüzükteki amaç maddesi ile faaliyetlerin uyuşmamasıdır. Ayrıca kurucuların kimlik bilgilerindeki (TCKN, Adres) uyuşmazlıklar ve imzaların eksik olması süreci uzatır. Dernek adının başka bir dernekle veya kamu kurumuyla karıştırılacak şekilde seçilmesi de reddedilme sebebidir.

İndirilebilir Belge Kontrol Listesi ve Teslim Tutanağı

Aşağıdaki bağlantıdan, dernek kuruluşu başvurusu sırasında dosyanızın kapağı olarak kullanabileceğiniz, evrak teslim tutanağı ve kontrol listesi formatındaki belgeyi indirebilirsiniz. Bu şablon, başvuru dosyanızın düzenli görünmesini sağlar ve eksik evrak riskini azaltır.

Word formatına kopyalayıp düzenleyebileceğiniz başvuru dosya kapağı şablonu.

Word şablonunu indir

İlgili Rehberler

Rehber

2026 Kahvehane Açma Rehberi: Ruhsat Şartları ve Belgeler

Türkiye’de kahvehane ve kıraathane kültürü, sosyal hayatın vazgeçilmez bir parçasıdır. Ancak ticari bir işletme olarak kahvehane açmak, sıradan bir dükkan açmaktan çok daha kapsamlı yasal prosedürlere tabidir. Mevzuatta 'Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yeri' statüsünde değerlendirilen bu işletmeler, genel güvenlik ve asayiş açısından Emniyet veya Jandarma birimlerinin sıkı denetimi altındadır. Bu nedenle ruhsat sü...

Rehberler · Başvuru

Rehber

Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Başvuru Rehberi (2026)

Türkiye'de ticari faaliyet göstermek isteyen her işletmenin, faaliyete başlamadan önce ilgili yerel yönetimden yasal izin alması zorunludur. Halk arasında kısaca 'belediye ruhsatı' olarak bilinen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı, bir işletmenin imar, çevre, sağlık ve yangın güvenliği gibi temel kriterlere uygun olduğunu belgeleyen resmi bir izin senedidir. Bu belgenin temini, sadece bürokratik bir zorunluluk değil,...

Rehberler · Başvuru

Rehber

KOSGEB Hibe Başvurusu Rehberi (2026) – İş Kurma ve Geliştirme

KOSGEB, Türkiye'de yeni iş kurmak isteyen girişimcilerin ve mevcut işletmesini büyütmek isteyen KOBİ'lerin en önemli finansal destekçisidir. 2026 yılı itibarıyla güncellenen destek paketleri, özellikle 'İş Kurma Desteği' ve 'İş Geliştirme Desteği' adı altında iki ana kolda toplanmıştır. Geçmiş yıllardaki geleneksel ve ileri girişimci ayrımları, bu yeni program başlıkları altında daha hedef odaklı bir yapıya kavuşm...

Rehberler · Başvuru

Yer Tutucu Alanlar

Alan Açıklama
[DERNEK ADI] Kurulacak derneğin tüzükte geçen tam adı.
[YERLESIM YERI ADRESI] Derneğin faaliyet göstereceği açık adres.
[KURUCU SAYISI] Derneği kuran kişi sayısı (En az 7).
[GECICI YONETIM KURULU BASKANI] Kuruluş aşamasında yetkilendirilen geçici başkanın adı.
[TELEFON NUMARASI] İletişim kurulacak yetkilinin telefon numarası.
[TARIH] Evrakların kuruma teslim edildiği tarih.
[IL] Başvurunun yapıldığı il.
[ILCE] Başvurunun yapıldığı ilçe (varsa).
[TESLIM EDEN AD SOYAD] Belgeleri kuruma götüren yetkili kişinin adı soyadı.

Sık Sorulan Sorular

Dernek kuruluş başvurusu için devlete ödenen bir başvuru harcı yoktur. Ancak defter tasdiki, tüzük çıktısı, kaşe ve mühür gibi kırtasiye/noter masrafları kurucular tarafından karşılanır.

Evraklar eksiksiz teslim edildiğinde 'Alındı Belgesi' hemen verilir ve dernek o an kurulmuş olur. Ancak idarenin inceleme süresi 60 gündür.

Türk Medeni Kanunu'na göre dernek kurabilmek için en az 7 gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelmesi gerekmektedir.

Evet, her derneğin bir tüzüğü olmak zorundadır. Tüzük, derneğin işleyiş kurallarını belirleyen temel belgedir ve kuruluş bildirimine eklenmelidir.

Resmi Kaynaklar

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel koşullar ve işlem detayları için aşağıdaki resmi kurum sayfalarını kontrol edin.

Son güncelleme: 2026-01-22