Giriş
Engelli vatandaşların sosyal hayata katılımlarını kolaylaştırmak amacıyla sağlanan araç alımındaki vergi avantajları, 2026 yılında güncellenen parasal limitler ve mevzuat değişiklikleriyle devam etmektedir. Bu süreçte iki temel muafiyet türü bulunur: Aracı satın alırken bir defaya mahsus uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnası ve araç sahibi olunduğu sürece her yıl ödenmesi gereken Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) muafiyeti. Her iki işlem de farklı kurumlar nezdinde yürütülür ve farklı belge setleri gerektirir. Özellikle ÖTV muafiyetli araç alımında, aracın vergiler dahil satış fiyatının ilgili yıl için belirlenen yeniden değerleme oranına göre güncellenen üst limiti aşmaması şarttır.
Başvuru sürecinin en kritik aşaması, engel durumunu ve araç kullanım şartlarını (özel tertibat gerekliliği veya %90 üzeri engel durumu) net bir şekilde ifade eden, tam teşekküllü bir hastaneden alınmış Engelli Sağlık Kurulu Raporu'nun temin edilmesidir. Raporun içeriği, sürücü belgesi kodları ve vergi dairesi onay süreçleri, başvuru sahibinin engel grubuna göre değişiklik gösterir. Eksik veya hatalı ibareler içeren raporlar, satın alma işleminin vergi dairesinden dönmesine veya ilerleyen yıllarda cezai yaptırımlarla karşılaşılmasına neden olabilir. Bu rehberde, hem satın alma aşamasında bayiye teslim etmeniz gereken evrakları hem de satış sonrasında MTV muafiyeti için vergi dairesine sunmanız gereken bildirim formlarını ve dilekçe örneklerini bulabilirsiniz.
Muafiyet Türleri ve Başvuru Kanalları
Engelli araç alımında süreç iki aşamalıdır. İlk aşama, aracın satın alınması sırasında bayii aracılığıyla yürütülen ÖTV istisnası işlemleridir. Bu aşamada muhatap, aracı satan yetkili bayi ve bayinin bağlı bulunduğu vergi dairesidir. ÖTV muafiyeti, aracın faturası kesilmeden önce onaylanmalıdır.
MTV Muafiyeti (Satış Sonrası)
İkinci aşama ise araç tescil edildikten sonra başlar. Aracın yıllık vergisinden (MTV) muaf olmak için araç sahibinin bizzat veya vekili aracılığıyla ilgili vergi dairesine başvurması gerekir. ÖTV muafiyeti almış olmanız, MTV'den otomatik olarak muaf olacağınız anlamına gelmez; bunun için ayrıca "Malul ve Engelliler Adına Kayıt ve Tescilli Taşıtlarda Motorlu Taşıtlar Vergisi İstisnası Bildirim Formu" ile başvuru yapılmalıdır.
Engel Oranına Göre Gerekli Belgeler ve Şartlar
Başvuru için gereken belgeler, kişinin engel oranının %90 ve üzeri olması veya %90'ın altında (ortopedik engelli) olması durumuna göre farklılık gösterir. Her iki grupta da en temel belge, güncel ve amaca uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporudur.
| Belge / Şart | %90 ve Üzeri Engel | %90 Altı (Ortopedik) Engel |
|---|---|---|
| Sağlık Raporu İbaresi | "ÖTV istisnalı araç alabilir" (Tertibat şartı yok) | "Özel tertibatlı araç kullanması gerekir" |
| Sürücü Belgesi | Engelli kişinin ehliyeti olması şart değil | Tertibat kodlarını içeren Engelli (B) Ehliyeti şart |
| Kullanıcı Kısıtlaması | Yakınları kullanabilir (TSE ve mevzuata göre) | Sadece engelli kişi (veya benzer engeli olanlar) |
| Tertibat Zorunluluğu | Yok (Araç orjinal kalabilir) | Zorunlu (Fren, gaz, vites modifikasyonu) |
ÖTV Muafiyetli Araç Alımı İçin Bayiye Teslim Edilecek Belgeler
Aracı satın alacağınız yetkili bayiye, vergi dairesi işlemlerini başlatabilmeleri için aşağıdaki belgelerin asıllarını veya noter onaylı örneklerini teslim etmeniz gerekmektedir. Bayi, bu belgelerle Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminden onay alır.
Belge Listesi
Engelli Sağlık Kurulu Raporu'nun aslı veya noter onaylı örneği (Rapor üzerinde 'ÖTV Muafiyeti' değerlendirmesi bulunmalıdır).
Başvuru sahibinin Nüfus Cüzdanı / T.C. Kimlik Kartı fotokopisi.
%90 altı engelliler için: Engel durumuna uygun kodların bulunduğu Sürücü Belgesi fotokopisi.
Araç başkası adına (örneğin zihinsel engelli çocuk adına) alınıyorsa: Mahkeme tarafından verilmiş 'Araç Alımına İzin Veren Vasi Kararı' (Ek Karar).
ÖTV Ödeme Belgesi başvurusu için bayinin size imzalattıracağı Taahhütname.
MTV Muafiyeti İçin Vergi Dairesine Sunulacak Belgeler
Araç teslim alınıp ruhsat (Tescil Belgesi) çıktıktan sonra, yıllık vergiden muaf olmak için vergi dairesine başvurmanız gerekir. Bu işlem günümüzde İnteraktif Vergi Dairesi (ivd.gib.gov.tr) üzerinden çevrimiçi olarak veya vergi dairesine elden dilekçe verilerek yapılabilir.
Gerekli Evraklar
Malul ve Engelliler Adına Kayıt ve Tescilli Taşıtlarda Motorlu Taşıtlar Vergisi İstisnası Bildirim Formu (Dilekçe).
Engelli Sağlık Kurulu Raporu'nun onaylı örneği.
Araç Tescil Belgesi (Ruhsat) fotokopisi.
Nüfus Cüzdanı fotokopisi.
Varsa, araca yapılan özel tertibatı gösteren Proje Raporu veya Teknik Belge (Ortopedik engelliler için).
Word (.docx) formatında, hem kontrol listesini hem de vergi dairesi başvuru dilekçesini içerir.
Raporlarda Dikkat Edilmesi Gereken Kritik İbareler
Pek çok başvuru, rapordaki ifade eksiklikleri nedeniyle reddedilmektedir. %90 altı ortopedik engelliler için raporda mutlaka 'Sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir' ibaresi aranır. Otomatik vitesli araçlar, sadece belirli ortopedik durumlarda (sol alt ekstremite engeli gibi) 'özel tertibat' olarak kabul edilir; bu durumun da raporda belirtilmesi hayati önem taşır. Raporunuzun 'Açıklama' kısmını araç almadan önce mutlaka kontrol ediniz.
Doldurma Rehberi: MTV İstisna Formu Nasıl Doldurulur?
MTV muafiyeti için kullanılan 'İstisna Bildirim Formu', aracın plaka bilgileri ve maluliyet durumunu içerir. Formu doldururken aşağıdaki hususlara dikkat ediniz.
Adım Adım Form Doldurma
İlk bölümde, bağlı bulunduğunuz Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün adını yazınız.
'Araç Bilgileri' kısmına ruhsatta yazan Plaka, Marka, Model ve Motor Şasi Numarası bilgilerini eksiksiz giriniz.
'Maluliyet Bilgileri' kısmına sağlık raporunuzun tarihini, sayısını, hastane adını ve engel oranını yazınız.
Formun alt kısmındaki beyan bölümünü imzalayarak, ekine rapor ve ruhsat fotokopisini zımbalayınız.
Sık Yapılan Hatalar ve 2026 Mevzuat Uyarıları
En sık yapılan hata, ÖTV muafiyetinin MTV'yi de kapsadığının sanılmasıdır; MTV için ayrı başvuru şarttır. Ayrıca, son yasal düzenlemelerle (özellikle 2024 sonu ve 2025 başı değişiklikleri) aracın satılamazlık şerhi süresi ve miras yoluyla intikal konularında değişiklikler gündeme gelmiştir. Aracınızı satmayı düşünürseniz, 5 yıl (veya yeni mevzuata göre 10 yıl) kuralının dolup dolmadığını e-Devlet üzerinden kontrol etmelisiniz.
İlgili Rehberler
Rehber
2026 Kahvehane Açma Rehberi: Ruhsat Şartları ve Belgeler
Türkiye’de kahvehane ve kıraathane kültürü, sosyal hayatın vazgeçilmez bir parçasıdır. Ancak ticari bir işletme olarak kahvehane açmak, sıradan bir dükkan açmaktan çok daha kapsamlı yasal prosedürlere tabidir. Mevzuatta 'Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yeri' statüsünde değerlendirilen bu işletmeler, genel güvenlik ve asayiş açısından Emniyet veya Jandarma birimlerinin sıkı denetimi altındadır. Bu nedenle ruhsat sü...
Rehberler · Başvuru
Rehber
Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Başvuru Rehberi (2026)
Türkiye'de ticari faaliyet göstermek isteyen her işletmenin, faaliyete başlamadan önce ilgili yerel yönetimden yasal izin alması zorunludur. Halk arasında kısaca 'belediye ruhsatı' olarak bilinen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı, bir işletmenin imar, çevre, sağlık ve yangın güvenliği gibi temel kriterlere uygun olduğunu belgeleyen resmi bir izin senedidir. Bu belgenin temini, sadece bürokratik bir zorunluluk değil,...
Rehberler · Başvuru
Rehber
Bungalov Tesisi Açma ve Ruhsat Süreci Rehberi (2026 - Resmi Prosedürler)
Doğayla iç içe tatil anlayışının yükselişiyle birlikte Türkiye genelinde bungalov ve ekoturizm tesislerine olan ilgi son yıllarda katlanarak artmıştır. Yatırımcılar için cazip bir fırsat gibi görünen bu sektör, aslında imar hukuku ve turizm mevzuatı açısından son derece sıkı kurallara tabidir. Geçmiş yıllarda gri alanlarda faaliyet gösteren birçok işletme, yapılan yasal düzenlemelerle birlikte ciddi yaptırımlarla...
Rehberler · Başvuru
Yer Tutucu Alanlar
| Alan | Açıklama |
|---|---|
[VERGI DAIRESININ ADI] |
Başvurunun yapılacağı ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün adı. |
[SEHIR] |
Vergi dairesinin bulunduğu il veya ilçe. |
[PLAKA NO] |
Satın alınan aracın tescil plaka numarası. |
[MARKA] |
Aracın markası (Örn: Renault, Fiat). |
[MODEL] |
Aracın modeli (Örn: Megane, Egea). |
[MODEL YILI] |
Aracın ruhsatta yazan model yılı. |
[MOTOR NO] |
Ruhsatta yer alan motor numarası. |
[SASI NO] |
Ruhsatta yer alan şasi numarası. |
[TESCIL TARIHI] |
Aracın adınıza tescil edildiği tarih. |
[ENGEL ORANI] |
Sağlık raporunda belirtilen engel yüzdesi (Örn: 90). |
[RAPOR TARIHI] |
Sağlık kurulu raporunun düzenlenme tarihi. |
[RAPOR NO] |
Raporun üzerindeki protokol veya rapor numarası. |
[HASTANE ADI] |
Raporu veren hastanenin tam adı. |
[TARIH] |
Dilekçenin vergi dairesine verildiği tarih. |
[AD SOYAD] |
Başvuru sahibinin veya yasal vasisinin adı soyadı. |
[TC KIMLIK NO] |
Başvuru sahibinin T.C. Kimlik Numarası. |
Sık Sorulan Sorular
Resmi Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel koşullar ve işlem detayları için aşağıdaki resmi kurum sayfalarını kontrol edin.
Son güncelleme: 2026-01-22