Giriş
Boşanma süreci, hem duygusal hem de hukuki açıdan bireyleri zorlayan, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 166. maddesi ve devamında düzenlenen hassas bir süreçtir. Evlilik birliğinin temelden sarsılması, zina, hayata kast, terk veya akıl hastalığı gibi sebeplerle açılabilen bu davalar, 'çekişmeli' ve 'anlaşmalı' olmak üzere iki temel türe ayrılır. Boşanma davası dilekçesi ise bu sürecin en kritik belgesidir; çünkü hakim, davayı bu dilekçede belirtilen vakıalar, deliller ve talepler sınırları içerisinde inceler. Dilekçede yapılartırılacak bir hata, haklıyken haksız duruma düşülmesine veya davanın usulden reddedilmesine neden olabilir.
2026 yılı itibarıyla güncellenen harçlar ve usul kuralları çerçevesinde hazırlanan bu rehber, özellikle çekişmeli boşanma davalarında kullanılabilecek genel bir şablon sunmayı amaçlar. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 119. maddesinde belirtilen zorunlu unsurları taşıyan, nafaka, velayet ve tazminat taleplerini içeren doğru bir dilekçe ile Aile Mahkemesi'ne başvurmak, sürecin sağlıklı ilerlemesi için ilk adımdır. Aşağıdaki bölümlerde yetkili mahkeme, harç bilgileri ve dilekçe yazımına dair kritik detayları bulabilirsiniz.
Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Ayrımı
Boşanma davası açmadan önce davanın türüne karar vermek gerekir. Anlaşmalı boşanma (TMK 166/3), evlilik en az 1 yıl sürmüşse ve taraflar boşanmanın tüm sonuçları (nafaka, velayet, tazminat, eşyalar) üzerinde uzlaşmışsa mümkündür. Bu durumda dilekçe ile birlikte ıslak imzalı bir 'Anlaşmalı Boşanma Protokolü' sunulması zorunludur.
Çekişmeli boşanma ise taraflardan birinin boşanmak istememesi veya boşanma konusunda anlaşsalar bile velayet, tazminat gibi konularda uzlaşamamaları durumunda açılır. Çekişmeli davalarda kusur ispatı şarttır. Davacı taraf, davalının evlilik birliğinde kusurlu olduğunu delillerle (tanık, mesaj kayıtları, darp raporu vb.) mahkemeye sunmalıdır. Aşağıda sunulan örnek metin, genel nitelikli çekişmeli boşanma davaları için tasarlanmıştır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme Neresidir?
Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Aile Mahkemesi'nin bulunmadığı (nüfusu az) ilçelerde ise Asliye Hukuk Mahkemesi, 'Aile Mahkemesi Sıfatıyla' davaya bakar. Dilekçe başlığı buna göre düzenlenmelidir.
Yetkili mahkeme ise TMK 168. maddeye göre belirlenir. Dava, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde veya davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir. Davacı, bu iki seçenekten kendisine en uygun olan yerde davayı açma hakkına sahiptir.
Dilekçede Bulunması Zorunlu Unsurlar (HMK 119)
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119. maddesi, bir dava dilekçesinde nelerin mutlaka bulunması gerektiğini sıralar. Bu unsurlardan birinin eksikliği, mahkemenin size eksikliği gidermek için bir hafta süre vermesine, süre sonunda giderilmezse davanın açılmamış sayılmasına yol açabilir. Boşanma dilekçeleri özellikle 'talep sonucu' kısmında net olmalıdır.
Zorunlu unsurlar şunlardır: Mahkemenin adı, davacı ve davalının adı, soyadı ve adresleri, davacının TC kimlik numarası, varsa tarafların kanuni temsilcileri ve davacı vekili, davanın konusu, davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri, iddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği, dayanılan hukuki sebepler, açık bir şekilde talep sonucu ve davacının imzası.
Maddi ve Manevi Tazminat Talepleri
Çekişmeli boşanma davalarında, mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir (TMK 174/1). Maddi tazminat talebi, evlilik birliğinin bitmesi nedeniyle kaybedilen ekonomik desteği telafi etmeyi amaçlar.
Ayrıca, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakları saldırıya uğrayan taraf (örneğin şiddet gören, aldatılan, hakarete uğrayan eş), kusurlu taraftan manevi tazminat talep edebilir (TMK 174/2). Dilekçede tazminat miktarları 'TL' cinsinden açıkça belirtilmeli ve 'fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla' ibaresi kullanılmalıdır.
Velayet, Nafaka ve Ziynet Eşyası Talepleri
Müşterek çocukların velayeti, hakimin çocuğun 'üstün yararını' gözeterek vereceği karara bağlıdır. Dilekçede, çocuğun yaşı, eğitim durumu ve davacının çocuğa sunabileceği imkanlar açıklanarak velayet talep edilmelidir. Ayrıca dava süresince çocuk için 'tedbir nafakası', dava sonrasında ise 'iştirak nafakası' talep edilmelidir.
Kendisinin yoksulluğa düşeceğini iddia eden eş, boşanmada kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka (yoksulluk nafakası) isteyebilir. Düğünde takılan ziynet eşyaları (altınlar) Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre kadına aittir (erkeğe takılanlar dahil, kadına özgülenmiş sayılır). Ziynet eşyalarının iadesi veya bedeli isteniyorsa, bu taleplerin cinsi, adedi ve gramajı dilekçede detaylıca yazılmalıdır.
Deliller ve İspat Yükümlülüğü
Boşanma davalarında hakim, tarafların iddialarını ispatlamasını bekler (TMK 184). 'Müşterek hayatın çekilmez hale geldiği' veya 'zina' gibi iddialar sadece soyut beyanlarla kabul edilmez. Dilekçenin 'Deliller' bölümünde, iddialarınızı ne ile ispatlayacağınızı tek tek yazmalısınız.
En sık kullanılan deliller şunlardır: Tanık anlatımları (aile bireyleri, komşular, arkadaşlar), telefon arama ve mesaj kayıtları (GSM operatöründen istenebilir), otel kayıtları, sosyal medya paylaşımları, darp raporları, savcılık şikayet dosyaları ve banka dekontları. Hukuka aykırı elde edilmiş deliller (örneğin izinsiz yerleştirilen ses kayıt cihazı) mahkemece dikkate alınmayabilir ve suç teşkil edebilir.
2026 Yılı Harç ve Masraflar
Boşanma davası açarken mahkeme veznesine 'Başvurma Harcı', 'Peşin Harç' ve 'Gider Avansı' yatırılması gerekir. 2026 yılı tarifelerine göre bu tutarların toplamı davanın niteliğine göre değişiklik gösterse de, ortalama bir çekişmeli boşanma davası açılış maliyeti (harçlar ve tebligat giderleri dahil) yaklaşık 3.000 TL - 4.500 TL bandında seyredebilmektedir. Bu tutarlar her yıl Resmi Gazete'de yayınlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile güncellenir.
Ek olarak, dava sürecinde bilirkişi incelemesi (pedagog raporu, mal varlığı tespiti) gerekirse mahkeme ek masraf talep edebilir. Davayı kazanan taraf, yaptığı yargılama giderlerini karşı taraftan geri alabilir; ancak dava açılırken bu masrafları davacı peşin ödemek zorundadır.
Adli Yardım Talebi
Yargılama giderlerini ve avukatlık ücretini karşılama gücü olmayan vatandaşlar, devletin sunduğu 'Adli Yardım' imkanından faydalanabilir. Bunun için muhtarlıktan alınacak fakirlik belgesi ve ekonomik durumu gösteren diğer belgelerle birlikte Baro Adli Yardım Bürosu'na veya doğrudan mahkemeye başvurulabilir.
Eğer dilekçenize adli yardım talebi ekleyecekseniz, dava açılışında harç ödemezsiniz; ancak mahkeme öncelikle bu talebi inceler. Talep kabul edilirse yargılama harç ve masraflarından geçici olarak muaf tutulursunuz.
Sık Yapılan Hatalar
Boşanma dilekçelerinde en sık yapılan hata, olayların kronolojik ve anlaşılır bir sırayla anlatılmamasıdır. Hakim, karmaşık ve duygusal yoğunluğu yüksek metinler yerine, hukuki gerekçeleri net metinleri esas alır. Ayrıca 'taleple bağlılık ilkesi' gereği, dilekçede açıkça yazılmayan bir hakkı (örneğin manevi tazminat) hakim kendiliğinden veremez.
Bir diğer hata ise sürelere uyulmamasıdır. Mahkemenin verdiği kesin sürelere (delil sunma süresi, cevaba cevap süresi vb.) riayet edilmemesi hak kaybına yol açar. Dilekçenin imzalanmaması veya TC kimlik numarasının yazılmaması gibi şekli eksiklikler de süreci uzatan faktörlerdir.
Dilekçe Doldurma Rehberi (Adım Adım)
Aşağıdaki indirilebilir şablonu doldururken sırasıyla şu hususlara dikkat ediniz:
Öncelikle başlık kısmında davanın açılacağı ili ve mahkeme türünü (Aile Mahkemesi) net olarak belirtin. Taraflar bölümünde kendi adresinizi ve davalının (eşinizin) tebligat adresini eksiksiz yazın; yanlış adres tebligatın ulaşmamasına ve davanın uzamasına neden olur. Açıklamalar kısmında evlilik tarihini, çocuk sayısını belirttikten sonra boşanma sebeplerinizi paragraflar halinde, maddelerle anlatın. Sonuç ve istem bölümünde boşanma, velayet, tazminat ve nafaka taleplerinizi rakam belirterek (örneğin 'aylık 5.000 TL tedbir nafakası') somutlaştırın.
Word ortamında düzenlenebilir, genel amaçlı çekişmeli boşanma dilekçesi şablonu.
Hukuki Destek ve Avukat Uyarısı
Boşanma davaları, mal rejimi tasfiyesi, velayet ve nafaka gibi uzun vadeli sonuçları olan teknik davalardır. Şablon dilekçeler genel bilgilendirme amaçlıdır ve her somut olayın özelliklerini (örneğin özel boşanma sebepleri, mal kaçırma riski vb.) kapsamayabilir.
Hak kaybı yaşamamak, delillerin usulüne uygun sunulması ve tazminat miktarlarının doğru belirlenmesi için bir boşanma avukatından profesyonel hukuki destek almanız şiddetle tavsiye edilir. İleride telafisi imkansız zararların önüne geçmek için sürecin uzman eşliğinde yürütülmesi önemlidir.
İlgili Rehberler
Rehber
Arabuluculuk Başvuru Süreci Rehberi (2026 Güncel ve Adım Adım)
Türk hukuk sisteminde alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin başında gelen arabuluculuk, tarafların mahkeme sürecine girmeden veya dava süreci devam ederken anlaşarak sorunlarını çözmelerini sağlayan hızlı ve ekonomik bir yoldur. 2026 yılı itibarıyla kapsamı giderek genişleyen bu sistem, iş, ticaret, tüketici ve kira uyuşmazlıkları gibi pek çok alanda 'dava şartı' olarak uygulanmaktadır. Yani, tarafların dava a...
Rehberler · Hukuk
Rehber
Banka İşlemleri Vekaletnamesi Rehberi (2026: Yetkiler ve İptal)
Banka işlemleri vekaletnamesi, bir kişinin kendi adına bankacılık işlemlerini yürütmesi için güvendiği bir başka kişiye noter aracılığıyla resmi yetki vermesidir. Finansal süreçlerin hassasiyeti nedeniyle, bankalar bu tür vekaletnamelerde yer alan ifadeleri oldukça titiz bir şekilde inceler. Standart bir genel vekaletname, eğer içerisinde "banka hesaplarından para çekme", "hesap açma/kapama" veya "internet bankacı...
Rehberler · Hukuk
Rehber
Noterden Vekaletname Çıkarma Rehberi ve Ücretleri (2026)
Vekaletname, bir kişinin (müvekkil) kendi adına hukuki işlem yapabilmesi için başka bir kişiyi (vekil) yetkilendirdiği resmi bir belgedir. Hukuk sistemimizde Borçlar Kanunu çerçevesinde düzenlenen bu belge, özellikle tapu devri, araç satışı, banka işlemleri veya dava takibi gibi kritik süreçlerde hayati önem taşır. Vekalet ilişkisi, karşılıklı güvene dayalıdır ve noter huzurunda resmiyet kazanmadığı sürece çoğu ka...
Rehberler · Hukuk
Yer Tutucu Alanlar
| Alan | Açıklama |
|---|---|
[NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ ADI] |
Davanın açılacağı nöbetçi mahkemenin tam adı (Örn: ANKARA NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ). |
[İL ADI] |
Mahkemenin bulunduğu il. |
[AD SOYAD] |
Davacının adı ve soyadı. |
[TC KIMLIK NO] |
Davacının 11 haneli TC kimlik numarası. |
[DAVACI ADRES] |
Davacının resmi tebligat adresi. |
[DAVALI AD SOYAD] |
Davalının (eşin) adı ve soyadı. |
[DAVALI TC NO] |
Davalının TC kimlik numarası (biliniyorsa). |
[DAVALI ADRES] |
Davalının tebligat yapılabilir açık adresi. |
[EVLİLİK TARİHİ] |
Resmi nikahın yapıldığı tarih. |
[ÇOCUK SAYISI] |
Müşterek çocuk sayısı. |
[ÇOCUK BİLGİLERİ] |
Çocukların adları ve doğum yılları. |
[BOŞANMA GEREKÇESİ DETAY 1] |
Boşanmaya sebep olan olayların detaylı açıklaması. |
[VARSA ŞİDDET/HAKARET] |
Şiddet, hakaret veya aşağılayıcı eylem varsa belirtiniz. |
[VARSA DARRP RAPORU] |
Darp raporu veya hastane kaydı varsa tarihiyle yazınız. |
[VARSA MESAJ KAYITLARI] |
İspat aracı olarak kullanılacak mesaj veya kayıtlar. |
[NAFAKA TUTARI] |
Talep edilen aylık nafaka miktarı (TL). |
[TUTAR] |
Talep edilen tazminat miktarı (TL). |
[TARIH] |
Dilekçenin verildiği tarih. |
[IMZA] |
Davacının ıslak imzası. |
Sık Sorulan Sorular
Resmi Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel koşullar ve işlem detayları için aşağıdaki resmi kurum sayfalarını kontrol edin.
Son güncelleme: 2026-01-22