Giriş
Arabuluculuk Anlaşma Tutanağı, taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlığın bir arabulucu gözetiminde müzakere edilerek anlaşmayla sonuçlanması halinde düzenlenen en kritik belgedir. Bu belge, sürecin başarıyla tamamlandığını ve tarafların hangi şartlarda mutabık kaldığını kayıt altına alır. Hukuk sistemimizde 6325 sayılı Kanun kapsamında düzenlenen bu tutanak, belirli şartları taşıması durumunda mahkeme kararı (ilam) hükmünde sayılır ve doğrudan icra edilebilir. Özellikle iş hukuku, ticaret hukuku ve tüketici uyuşmazlıklarında sıkça başvurulan bu belge, tarafların üzerinde anlaştığı hususlarda yeniden dava açılmasını engeller.
Belgenin hukuki gücü, tarafların iradelerini net bir şekilde yansıtmasına ve kanuni şekil şartlarına uyulmasına bağlıdır. Anlaşma metninde yer alan edimlerin açık, net ve uygulanabilir olması, ileride yaşanabilecek yorum farklarını ortadan kaldırır. İster dava şartı (zorunlu) ister ihtiyari arabuluculuk olsun, sürecin sonunda imzalanan bu tutanak, uyuşmazlığı kesin olarak sona erdiren bağlayıcı bir sözleşme niteliğindedir. Aşağıdaki bölümlerde belgenin nasıl hazırlanacağı, icra edilebilirlik şerhi ve dikkat edilmesi gereken noktalar detaylandırılmıştır.
Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin Hukuki Niteliği
Arabuluculuk faaliyeti sonunda düzenlenen anlaşma belgesi, basit bir sözleşmenin ötesinde güçlü hukuki sonuçları olan bir metindir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18. maddesine göre, bu belge taraflar, avukatları ve arabulucu tarafından birlikte imzalandığında icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır. Bu durum, belgenin doğrudan bir mahkeme kararı gibi icra daireleri aracılığıyla işleme konulabileceği anlamına gelir.
Eğer taraflar ve avukatları belgeyi eş zamanlı imzalamamışsa veya taraflardan biri avukatsız temsil edilmişse, belgenin ilam niteliği kazanması için Sulh Hukuk Mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınması gerekir. Bu şerh, belgenin hukuka uygunluğunu ve cebri icraya elverişliliğini teyit eden bir yargısal onay mekanizmasıdır. Şerh alındıktan sonra belge, kesinleşmiş bir mahkeme hükmü gibi tüm hukuki sonuçlarını doğurur.
Belgede Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar
Anlaşma tutanağının geçerli kabul edilebilmesi ve infaz kabiliyeti kazanabilmesi için içerdiği bilgilerin eksiksiz olması şarttır. Belgenin giriş kısmında arabuluculuk dosya numarası, arabulucunun sicil numarası ve kimlik bilgileri ile tarafların tam kimlik ve iletişim bilgileri yer almalıdır. Tarafların vekilleri varsa, vekil bilgileri de bu bölüme eklenmelidir. Uyuşmazlığın konusu ve türü (işçi alacağı, ticari alacak, kira uyuşmazlığı vb.) net bir şekilde tanımlanmalıdır.
Tutanağın essasını oluşturan anlaşma maddeleri bölümünde, tarafların karşılıklı yükümlülükleri şüpheye yer bırakmayacak açıklıkta yazılmalıdır. Ödenecek tutar, ödeme tarihi, banka hesap bilgileri (IBAN), taksit planı veya ifa edilecek eylem (örn: işe iade, tahliye, tapu devri) tereddütsüz belirtilmelidir. Son olarak belgenin düzenlenme tarihi, yeri ve katılımcıların ıslak imzaları belgenin resmiyet kazanmasını sağlar.
İcra Edilebilirlik ve İlam Niteliği Ayrımı
Arabuluculuk anlaşma belgelerinde en çok karıştırılan husus, belgenin ne zaman doğrudan ilam (mahkeme kararı) sayıldığı, ne zaman mahkeme onayına ihtiyaç duyduğudur. Kanun koyucu, ticari uyuşmazlıklarda ve avukatların hazır bulunduğu süreçlerde bürokrasiyi azaltmak adına özel bir düzenleme getirmiştir. Bu düzenleme sayesinde, sürecin hızlı sonuçlanması ve mahkemelerin iş yükünün azalması hedeflenmiştir.
| İmza Durumu | Hukuki Statü | Ek İşlem Gerekliliği |
|---|---|---|
| Taraflar + Vekilleri + Arabulucu | İlam Niteliğinde Belge | Yok (Doğrudan İcra) |
| Sadece Taraflar + Arabulucu | Adi Yazılı Belge (Başlangıçta) | İcra Edilebilirlik Şerhi Gerekli |
| Ticari Uyuşmazlık (Avukatlar + Arabulucu) | İlam Niteliğinde Belge | Yok (Doğrudan İcra) |
Anlaşma Konusu ve Kapsamın Belirlenmesi
Arabuluculuk sürecinde taraflar, kamu düzenine aykırı olmayan ve üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri her türlü özel hukuk uyuşmazlığında anlaşabilirler. İş hukukunda kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücretleri ve işe iade konuları sıkça tutanağa bağlanır. Ticari davalarda ise fatura alacakları, cari hesap bakiyeleri, sözleşmeden kaynaklı cezai şartlar ve mal teslimi gibi hususlar anlaşma konusu olabilir.
Anlaşma metninde yer almayan bir alacak kalemi için daha sonra dava açma yolu açık olabilirken, üzerinde anlaşılan hususlarda (ibralaşma sağlanan konularda) tekrar dava açılması kanunen yasaktır. Bu nedenle, anlaşma maddelerinin 'tüm alacakları kapsayacak şekilde' mi yoksa 'sadece belirli kalemleri içerecek şekilde' mi yazıldığı hayati önem taşır. Geniş kapsamlı ibra maddeleri, tarafların gelecekteki talep haklarını da sona erdirebilir.
Gizlilik İlkesi ve Belgenin Saklanması
Arabuluculuk sürecinin en temel ilkelerinden biri gizliliktir. Ancak anlaşma belgesi, bu gizliliğin istisnası olarak icra takibi veya mahkeme işlemlerinde kullanılabilir. Yine de belgenin üçüncü kişilerle keyfi olarak paylaşılması etik ve hukuki açıdan uygun değildir. Arabulucu, düzenlediği bu son tutanağın bir nüshasını Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı sistemine yüklemek ve aslını beş yıl süreyle saklamakla yükümlüdür.
Taraflar da kendilerine verilen ıslak imzalı nüshaları özenle saklamalıdır. İleride yaşanabilecek bir hak kaybında veya karşı tarafın edimini yerine getirmemesi durumunda, eldeki bu imzalı asıl nüsha tek ve en güçlü ispat aracı olacaktır. Dijital kopyalar veya fotokopiler, icra dairelerinde işlem başlatmak için yeterli olmayabilir.
Sık Yapılan Hatalar ve Riskler
Anlaşma tutanağı hazırlanırken yapılan en yaygın hata, ödeme veya ifa koşullarının muğlak bırakılmasıdır. Örneğin, 'borç en kısa sürede ödenecektir' gibi ucu açık ifadeler icra kabiliyeti taşımaz. Bunun yerine kesin vade tarihleri yazılmalıdır. Ayrıca, ödemenin brüt mü yoksa net mi olduğu, vergi ve kesintilerin kim tarafından karşılanacağı belirtilmezse tahsilat aşamasında yeni uyuşmazlıklar doğabilir.
Diğer bir önemli risk ise yetki ve imza eksiklikleridir. Şirket temsillerinde imza sirkülerine uygun yetkili kişinin imzalamaması, anlaşmayı geçersiz kılabilir. Vekaletname ile katılan avukatların vekaletnamelerinde 'arabuluculuk yetkisi' veya 'sulh olma yetkisi' bulunup bulunmadığı mutlaka kontrol edilmelidir. Bu yetkilerin eksikliği, belgenin iptaline yol açabilir.
İndirilebilir Arabuluculuk Anlaşma Tutanağı Şablonu
Aşağıda yer alan örnek şablon, genel nitelikli bir anlaşma tutanağı taslağıdır. İşçi-işveren, ticari alacak veya kira uyuşmazlıkları gibi farklı konulara uyarlanabilir yapıda hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki alanları kendi durumunuza göre doldurarak ve ilgili alacak kalemlerini özelleştirerek kullanabilirsiniz. Hukuki geçerlilik için tüm tarafların ve arabulucunun her sayfayı paraflaması ve son sayfayı imzalaması önerilir.
İndireceğiniz Word belgesini uyuşmazlık türüne göre (iş, ticaret, kira vb.) düzenleyebilirsiniz. Resmi geçerlilik için ıslak imza şarttır.
Doldururken Dikkat Edilmesi Gerekenler (Adım Adım Doldurma Rehberi)
Belgeyi doldurmaya başlarken ilk olarak dosya ve arabulucu bilgilerini eksiksiz girin. Arabuluculuk bürosu dosya numarası ve arabuluculuk sicil numarası, belgenin resmi takibi için zorunludur. Taraflar bölümünde gerçek kişiler için T.C. Kimlik Numarası, tüzel kişiler (şirketler) için ise MERSİS numarası ve vergi numarası bilgilerini hatasız yazın. Adreslerin tebligata elverişli güncel adresler olduğundan emin olun.
Uyuşmazlık konusu bölümünde, taraflar arasındaki sorunun ne olduğunu kısaca özetleyin (örneğin: '2024 yılına ait ödenmeyen kira bedelleri ve tahliye talebi'). Anlaşma maddeleri kısmında ise varılan sonucu madde madde sıralayın. Para alacağı söz konusuysa rakamı hem yazıyla hem rakamla belirtin ve ödeme yapılacak IBAN bilgisini ekleyin. Eğer taksitlendirme yapıldıysa, her taksidin vadesini ve miktarını ayrı ayrı listeleyin. Cezai şart kararlaştırıldıysa, ihlal durumunda ödenecek tutarı açıkça belirtin. Son olarak tarih ve yer bilgisini ekleyip imza altına alın.
Hukuki Destek ve Avukatın Rolü
Arabuluculuk anlaşma belgesi, taraflar için kesin hüküm sonuçları doğuran teknik bir belgedir. Hak kaybına uğramamak, yanlış ibra vermemek veya tahsil kabiliyeti olmayan bir belgeye imza atmamak adına sürecin başından sonuna kadar bir avukat nezaretinde yürütülmesi tavsiye edilir. Özellikle karmaşık ticari ilişkilerde veya yüksek meblağlı iş davalarında uzman görüşü almak hayati önem taşır.
Avukatın varlığı sadece hukuki danışmanlık sağlamakla kalmaz, aynı zamanda belgenin doğrudan ilam niteliği kazanmasını sağlayarak sizi mahkemeden şerh alma prosedüründen ve masrafından kurtarır. İmzalanan metnin geri dönüşü olmadığını ve feragat edilen hakların bir daha talep edilemeyeceğini unutmayarak hareket edilmelidir.
İlgili Rehberler
Rehber
Arabuluculuk Başvuru Süreci Rehberi (2026 Güncel ve Adım Adım)
Türk hukuk sisteminde alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin başında gelen arabuluculuk, tarafların mahkeme sürecine girmeden veya dava süreci devam ederken anlaşarak sorunlarını çözmelerini sağlayan hızlı ve ekonomik bir yoldur. 2026 yılı itibarıyla kapsamı giderek genişleyen bu sistem, iş, ticaret, tüketici ve kira uyuşmazlıkları gibi pek çok alanda 'dava şartı' olarak uygulanmaktadır. Yani, tarafların dava a...
Rehberler · Hukuk
Rehber
Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu Rehberi (e-Devlet – 2026 Güncel)
Tüketici Hakem Heyetleri, tüketiciler ile satıcılar veya sağlayıcılar arasında yaşanan uyuşmazlıkların mahkemeye gitmeden, hızlı, masrafsız ve adil bir şekilde çözülmesini sağlayan alternatif çözüm mercileridir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında faaliyet gösteren bu heyetler, ayıplı mal, ayıplı hizmet, cayma hakkının kullandırılmaması veya garanti süreçlerindeki aksaklıklar gibi pek çok k...
Rehberler · Hukuk
Rehber
Banka İşlemleri Vekaletnamesi Rehberi (2026: Yetkiler ve İptal)
Banka işlemleri vekaletnamesi, bir kişinin kendi adına bankacılık işlemlerini yürütmesi için güvendiği bir başka kişiye noter aracılığıyla resmi yetki vermesidir. Finansal süreçlerin hassasiyeti nedeniyle, bankalar bu tür vekaletnamelerde yer alan ifadeleri oldukça titiz bir şekilde inceler. Standart bir genel vekaletname, eğer içerisinde "banka hesaplarından para çekme", "hesap açma/kapama" veya "internet bankacı...
Rehberler · Hukuk
Yer Tutucu Alanlar
| Alan | Açıklama |
|---|---|
[DOSYA NO] |
Arabuluculuk bürosu tarafından verilen dosya numarası. |
[ARABULUCULUK BUROSU] |
Dosyanın kayıtlı olduğu adliye arabuluculuk bürosu. |
[ARABULUCU ADI SOYADI] |
Süreci yöneten arabulucunun tam adı. |
[ARABULUCU SICIL NO] |
Arabulucunun Adalet Bakanlığı sicil numarası. |
[ARABULUCU ADRESI] |
Arabulucunun iletişim adresi. |
[TARAF 1 AD SOYAD] |
Başvurucu tarafın adı soyadı veya şirket unvanı. |
[TARAF 1 TC VKN] |
Başvurucunun TC Kimlik veya Vergi Kimlik Numarası. |
[TARAF 1 ADRES] |
Başvurucunun tebligata elverişli adresi. |
[TARAF 1 VEKILI AD SOYAD] |
Başvurucu avukatının adı soyadı (varsa). |
[TARAF 2 AD SOYAD] |
Karşı tarafın adı soyadı veya şirket unvanı. |
[TARAF 2 TC VKN] |
Karşı tarafın TC Kimlik veya Vergi Kimlik Numarası. |
[TARAF 2 ADRES] |
Karşı tarafın adresi. |
[TARAF 2 VEKILI AD SOYAD] |
Karşı taraf avukatının adı soyadı (varsa). |
[UYUSMAZLIK KONUSU DETAYLI ACIKLAMA] |
Anlaşmazlığın nedeni ve türü (örn: işçi alacağı, kira bedeli). |
[BASLANGIC TARIHI] |
Arabuluculuk sürecinin başladığı ilk tarih. |
[BITIS TARIHI] |
Anlaşmanın sağlandığı son toplantı tarihi. |
[TOPLAM TUTAR] |
Anlaşılan toplam ödeme miktarı (rakamla). |
[YAZIYLA TUTAR] |
Anlaşılan toplam ödeme miktarı (yazıyla). |
[TARIH 1] |
Birinci taksidin ödeme tarihi. |
[TUTAR 1] |
Birinci taksidin tutarı. |
[TARIH 2] |
İkinci taksidin ödeme tarihi. |
[TUTAR 2] |
İkinci taksidin tutarı. |
[TARIH 3] |
Üçüncü taksidin ödeme tarihi. |
[TUTAR 3] |
Üçüncü taksidin tutarı. |
[BANKA ADI] |
Ödemenin yapılacağı bankanın adı. |
[IBAN NO] |
Ödemenin yapılacağı IBAN numarası. |
[VARSA EK MADDE VEYA CEZAI SART] |
Cezai şartlar, işe iade koşulları veya özel hükümler. |
[IMZA TARIHI] |
Belgenin imzalandığı gün. |
[YER] |
Belgenin imzalandığı şehir/ilçe. |
[NUSHA SAYISI] |
Belgenin kaç kopya olarak düzenlendiği. |
[TARAF 1 VEKILI] |
Başvurucu avukatının imza alanı. |
[TARAF 2 VEKILI] |
Karşı taraf avukatının imza alanı. |
Sık Sorulan Sorular
Resmi Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel koşullar ve işlem detayları için aşağıdaki resmi kurum sayfalarını kontrol edin.
Son güncelleme: 2026-01-22