Giriş
Kira bedelinin tespiti davası, taraflar arasında kira artış oranı konusunda anlaşmazlık yaşandığında veya kira sözleşmesi 5 yılı doldurduğunda başvurulan hukuki bir yoldur. Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 344 kapsamında düzenlenen bu dava, özellikle enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde kira bedelinin emsal rayiçlere uygun hale getirilmesini sağlar. 2026 yılı itibarıyla, kira hukukunda yaşanan yoğunluk nedeniyle bu davaların açılabilmesi için 'zorunlu arabuluculuk' şartı getirilmiştir.
Ev sahibi veya kiracı fark etmeksizin, kira bedelinin hakkaniyete ve piyasa koşullarına uygun olarak yeniden belirlenmesini isteyen taraf, Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurabilir. Ancak dava açmadan önce tamamlanması gereken prosedürler ve toplanması gereken deliller (emsal kira sözleşmeleri vb.) davanın seyri açısından kritiktir. Bu rehberde, kira tespit davasının şartlarını, arabuluculuk sürecini, dava açma sürelerini ve hazırlanması gereken dilekçe örneğini bulabilirsiniz.
Kira Tespit Davası Nedir ve Hangi Hallerde Açılır?
Kira tespit davası, mevcut kira bedelinin yasal sınırlar, emsal rayiçler ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde mahkeme tarafından yeniden belirlenmesi amacıyla açılan bir dava türüdür. Genellikle kira sözleşmesinin başlangıcından itibaren 5 yıl geçtikten sonra, kira bedelinin bölge ortalamasının altında kalması durumunda ev sahipleri tarafından tercih edilir; ancak kiracılar da fahiş kira bedellerinin düşürülmesi için bu yola başvurabilirler.
Bu davanın en temel özelliği, geçmişe dönük değil, gelecek kira dönemine ait bedelin belirlenmesine yönelik olmasıdır. Mahkeme, tarafların sunduğu delilleri, bilirkişi raporlarını ve bölgedeki benzer mülklerin kira bedellerini inceleyerek yeni bir rakam belirler.
Dava Öncesi Kritik Şart: Zorunlu Arabuluculuk
1 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme ile kira tespit davalarında arabuluculuk 'dava şartı' haline gelmiştir. Bu, dava dilekçesini mahkemeye sunmadan önce mutlaka arabuluculuk bürosuna başvurmanız ve sürecin 'anlaşamama' ile sonuçlandığını belgelemeniz gerektiği anlamına gelir.
Arabuluculuk tutanağı olmadan doğrudan mahkemeye verilen dilekçeler, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir. Bu nedenle, aşağıda yer alan dilekçe örneğini kullanmadan önce arabuluculuk sürecini tamamlamış ve elinizde 'son tutanak' (anlaşamama belgesi) bulunuyor olmalıdır.
5 Yıl Şartı ve Hukuki Ayrım
Kira tespit davalarında 5 yıllık süre ayrımı davanın sonucunu doğrudan etkiler. Eğer kira ilişkisi 5 yılını doldurmamışsa, hakim genellikle TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) artış oranını tavan kabul ederek karar verir; bu durumda piyasa rayiçleri tam olarak yansıtılamayabilir.
Kira ilişkisi 5 yılı doldurmuşsa (yani 6. kira yılına girilecekse), TBK 344/3 uyarınca hakim TÜFE sınırı ile bağlı kalmaksızın, emsal kira bedellerini ve kiralananın durumunu göz önüne alarak 'hak ve nesafet' indirimiyle piyasa koşullarına uygun yeni bir bedel belirler.
İhtarname Süresi
Kira tespit davasının yeni kira döneminin başından itibaren geçerli olabilmesi için, ya davanın yeni dönem başlangıcından en az 30 gün önce açılmış olması ya da bu süre içinde kiracıya kira artış isteğini bildiren yazılı bir ihtarname gönderilmiş olması gerekir. Aksi takdirde mahkemenin belirleyeceği yeni kira bedeli bir sonraki yıl için geçerli olur.
Kira Tespit ve Kira Uyarlama Davası Farkları
Vatandaşlar tarafından sıklıkla karıştırılan iki kavram olan 'Kira Tespiti' ve 'Kira Uyarlaması' tamamen farklı hukuki temellere dayanır. Hangi davanın sizin durumunuza uygun olduğunu anlamak için aşağıdaki karşılaştırma tablosunu inceleyebilirsiniz.
| Özellik | Kira Tespit Davası (TBK 344) | Kira Uyarlama Davası (TBK 138) |
|---|---|---|
| Temel Amaç | Dönemsel kira artış oranını belirlemek. | Öngörülemeyen olağanüstü durumlarda sözleşmeyi değiştirmek. |
| Zaman Şartı | Genellikle 5 yıl dolduktan sonra etkilidir. | Her zaman açılabilir (Öngörülemezlik şartı aranır). |
| Emsal Rayiç | Emsal kira bedelleri en önemli delildir. | Emsalden ziyade, işlem temelinin çökmesi (kriz, afet) aranır. |
Deliller ve Emsal Gösterimi
Dilekçenizin en güçlü kısmı 'Deliller' bölümü olmalıdır. Mahkeme heyeti ve bilirkişi, bölgedeki rayiç bedelleri incelerken sizin sunduğunuz emsalleri de dikkate alır. Bu nedenle, aynı apartmanda veya aynı sokakta bulunan benzer nitelikteki taşınmazların güncel kira bedellerini (sahibinden izinli sözleşme örnekleri veya ilanlar) dosyaya eklemek lehinize olacaktır.
Sadece internet ilanlarına güvenmek yerine, somut kira sözleşmeleri veya banka dekontları gibi resmi evraklarla emsal sunmak ispat gücünü artırır. Ayrıca, kiralananın konumu, manzarası, içi yapılı olup olmadığı gibi değer artıran unsurlar dilekçede detaylandırılmalıdır.
Kira Tespit Davası Dilekçesi Word Şablonu
Aşağıdaki bağlantıdan, Sulh Hukuk Mahkemesi'ne sunulmak üzere hazırlanmış, 2026 mevzuatına uygun dilekçe taslağını görüntüleyebilir ve indirebilirsiniz. Dilekçedeki boş alanları kendi durumunuza göre eksiksiz doldurmanız gerekmektedir.
Word formatında düzenlenebilir dilekçe örneği.
Dilekçe Doldurma Rehberi (Adım Adım)
Şablonu kullanırken hukuki hata yapmamak için aşağıdaki adımları takip ederek ilerleyin. Her bir bölümün eksiksiz doldurulması, davanın uzamasını engelleyecektir.
Mahkeme ve Taraf Bilgileri
Başlığa taşınmazın bulunduğu yerdeki (yetkili) Sulh Hukuk Mahkemesi'nin adını yazın (Örn: ANKARA NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE). Davacı bölümüne kendi bilgilerinizi, davalı bölümüne ise karşı tarafın (kiracı veya ev sahibi) güncel adres ve kimlik bilgilerini girin.
Konu ve Talep Kısmı
'Konu' bölümünde, kira bedelinin hangi tarihten itibaren geçerli olmasını istediğinizi ve talep ettiğiniz net/brüt rakamı açıkça belirtin. Örneğin: '01.05.2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aylık kiranın net 25.000 TL olarak tespiti talebidir.'
Açıklamalar ve 5 Yıl Vurgusu
Açıklamalar kısmında kira başlangıç tarihini, mevcut ödenen kirayı ve sözleşmenin üzerinden kaç yıl geçtiğini (özellikle 5 yıl dolduysa) net bir dille anlatın. Arabuluculuk sürecinin anlaşmazlıkla sonuçlandığını ve tutanağın ekte olduğunu mutlaka belirtin.
Dava Açıldıktan Sonraki Süreç
Dilekçenizi UYAP Vatandaş Portal üzerinden (e-İmza veya Mobil İmza ile) veya adliyedeki Tevzi Bürosu'ndan fiziksel olarak teslim edebilirsiniz. Dava açıldıktan sonra mahkeme tensip zaptı düzenler, taraflara tebligat çıkarır ve bilirkişi incelemesi için gün verir.
Bilirkişi heyeti taşınmazı yerinde inceler (keşif) ve bölge rayiçlerine göre bir rapor hazırlar. Mahkeme, bu raporu ve tarafların itirazlarını değerlendirerek nihai kararını verir. Sürecin hatasız yürütülmesi için bir avukattan hukuki destek almanız, özellikle yüksek meblağlı uyuşmazlıklarda hak kaybını önleyecektir.
İlgili Rehberler
Rehber
Arabuluculuk Başvuru Süreci Rehberi (2026 Güncel ve Adım Adım)
Türk hukuk sisteminde alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin başında gelen arabuluculuk, tarafların mahkeme sürecine girmeden veya dava süreci devam ederken anlaşarak sorunlarını çözmelerini sağlayan hızlı ve ekonomik bir yoldur. 2026 yılı itibarıyla kapsamı giderek genişleyen bu sistem, iş, ticaret, tüketici ve kira uyuşmazlıkları gibi pek çok alanda 'dava şartı' olarak uygulanmaktadır. Yani, tarafların dava a...
Rehberler · Hukuk
Rehber
Banka İşlemleri Vekaletnamesi Rehberi (2026: Yetkiler ve İptal)
Banka işlemleri vekaletnamesi, bir kişinin kendi adına bankacılık işlemlerini yürütmesi için güvendiği bir başka kişiye noter aracılığıyla resmi yetki vermesidir. Finansal süreçlerin hassasiyeti nedeniyle, bankalar bu tür vekaletnamelerde yer alan ifadeleri oldukça titiz bir şekilde inceler. Standart bir genel vekaletname, eğer içerisinde "banka hesaplarından para çekme", "hesap açma/kapama" veya "internet bankacı...
Rehberler · Hukuk
Rehber
Noterden Vekaletname Çıkarma Rehberi ve Ücretleri (2026)
Vekaletname, bir kişinin (müvekkil) kendi adına hukuki işlem yapabilmesi için başka bir kişiyi (vekil) yetkilendirdiği resmi bir belgedir. Hukuk sistemimizde Borçlar Kanunu çerçevesinde düzenlenen bu belge, özellikle tapu devri, araç satışı, banka işlemleri veya dava takibi gibi kritik süreçlerde hayati önem taşır. Vekalet ilişkisi, karşılıklı güvene dayalıdır ve noter huzurunda resmiyet kazanmadığı sürece çoğu ka...
Rehberler · Hukuk
Yer Tutucu Alanlar
| Alan | Açıklama |
|---|---|
[MAHKEME ADI] |
Davanın açılacağı yerin adı (Örn: ANKARA, İSTANBUL ANADOLU). |
[DAVACI AD SOYAD] |
Dava açan kişinin (ev sahibi veya kiracı) adı ve soyadı. |
[TC KIMLIK NO] |
Davacının T.C. Kimlik Numarası. |
[DAVACI ADRES] |
Davacının tebligata yarar açık adresi. |
[AVUKAT AD SOYAD] |
Varsa davacı avukatının adı soyadı; yoksa bu satır silinebilir. |
[AVUKAT ADRES] |
Varsa avukatın ofis adresi. |
[DAVALI AD SOYAD] |
Karşı tarafın (kiracı veya ev sahibi) adı soyadı. |
[DAVALI ADRES] |
Karşı tarafın ikamet veya iş yeri adresi. |
[DAVA DEGERI] |
Mevcut yıllık kira ile talep edilen yıllık kira arasındaki fark (Harç hesabı için). |
[TARIH] |
Dilekçenin verildiği tarih. |
[TALEP EDILEN KIRA] |
Mahkemeden talep edilen yeni aylık kira miktarı. |
[TASINMAZ ADRESI] |
Kiralanan mülkün açık adresi. |
[SOZLESME TARIHI] |
Kira sözleşmesinin başlangıç tarihi. |
[MEVCUT KIRA] |
Halihazırda ödenmekte olan aylık kira bedeli. |
[KAC YIL] |
Sözleşmenin başlangıcından bugüne geçen yıl sayısı (Örn: 5). |
[EMSAL KIRA ORTALAMASI] |
Bölgedeki benzer evlerin ortalama kira bedeli. |
[ARABULUCULUK DOSYA NO] |
Arabuluculuk bürosundan alınan dosya numarası. |
[YENI DONEM TARIHI] |
Yeni kira bedelinin geçerli olacağı kira yılı başlangıç tarihi. |
[AD SOYAD] |
Dilekçeyi imzalayan kişinin adı soyadı. |
Sık Sorulan Sorular
Resmi Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel koşullar ve işlem detayları için aşağıdaki resmi kurum sayfalarını kontrol edin.
Son güncelleme: 2026-01-22